Serwis ORRK
Biuletyn liderów i asystentów ruchów oraz stowarzyszeń katolickich
Warszawa Sierpień 2025 Numer 184
Wakacje w Roku Jubileuszowym
Minął pierwszy miesiąc letnich wakacji.
W tym czasie nawet Papież udał się na
szesnastodniowe wakacje do Castel
Gandolfo. Jak sam zauważył, były to
jednak „wakacje robocze”. Dla ruchów,
stowarzyszeń i wspólnot wakacje też są
„robocze”, ponieważ właśnie teraz od
bywają się przygotowywane i wyczeki
wane przez cały rok rekolekcje, semina
ria, pielgrzymki i inne wydarzenia zwią
zane z działalnością formacyjną, ewan
gelizacyjną i apostolską. W Roku Jubi
leuszowym nabierają one szczególnego
charakteru i znaczenia.
28 lipca br. rozpoczął się w Rzymie Jubileusz Młodych. To tygodniowe spotkanie setek ty
sięcy młodych pielgrzymów z całego świata, nawet z regionów dotkniętych konfliktami zbrojnymi.
W Wiecznym Mieście przygotowano dla nich wiele interesujących wydarzeń i – oczywiście – czu
wanie modlitewne z Ojcem Świętym oraz Mszę Świętą pod jego przewodnictwem. Tymczasem
27 lipca br. obchodziliśmy V Światowy Dzień Dziadków i Osób Starszych. Pamiętamy o najstar
szych i najmłodszych członkach naszych wspólnot. Z kolei Rodzina Franciszkańska przeżywa rok
2025 także jako jubileusz osiemsetlecia „Pieśni słonecznej” św. Franciszka. Ten piękny hymn
uwielbienia i wdzięczności Bogu-Stwórcy to dobra inspiracja dla naszych wakacyjnych poczynań,
byśmy mogli nacieszyć się pięknem przyrody, obecnością bliskich i nieznajomych, oddychać
świeżym powietrzem i zbierać siły na kolejny rok formacyjny.
Zdjęcie powyżej przedstawia kadr z Mszy Świętej o ochronę stworzenia, której przewodniczył Papież Leon XIV
9 lipca br. w Castel Gandolfo – w Borgo Laudato Si’.
V Światowy Dzień Dziadków i Osób Starszych
w Roku Jubileuszowym
Światowy Dzień Dziadków i Osób Starszych został ustanowiony przez papieża Franciszka
w 2021 roku i odbywa się w ostatnią niedzielę lipca, blisko wspomnienia liturgicznego dziadków
Jezusa Chrystusa – św. Anny i św. Joachima. W 2025 roku był on obchodzony 27 lipca. Papież
Leon XIV 26 czerwca br. wystosował na ten Dzień orędzie, którego treść przedstawiamy poniżej.
Orędzie Ojca Świętego Leona XIV
Błogosławiony, kto nie stracił nadziei. (por. Syr 14, 2)
Drodzy Bracia i Siostry!
Jubileusz, który obecnie przeżywamy, pomaga nam odkryć, że nadzieja zawsze, w każdym
wieku jest źródłem radości. A kiedy hartuje ją ogień długiego życia, staje się źródłem pełnej
szczęśliwości.
Pismo Święte przedstawia różne przykłady mężczyzn i kobiet w podeszłym wieku, których
Pan angażuje w swoje plany zbawienia. Pomyślmy o Abrahamie i Sarze: będący już w sędziwym
wieku, z niedowierzaniem podchodzą do słowa Boga, obiecującego im syna. Niemożność posia
dania potomstwa zdawała się zamykać ich perspektywy nadziei na przyszłość.
Nie inaczej zareagował Zachariasz na zapowiedź narodzin Jana Chrzciciela: „Po czym to
poznam? Bo sam jestem już stary i moja żona jest w podeszłym wieku” (Łk 1, 18). Starość, bez
płodność, schyłek życia zdają się gasić nadzieje na życie i płodność wszystkich tych mężczyzn
i
kobiet. Również pytanie, jakie Nikodem zadaje Jezusowi, gdy Nauczyciel mówi mu o „nowym
narodzeniu”, wydaje się czysto retoryczne: „Jakżeż może się człowiek narodzić będąc starcem?
Czyż może powtórnie wejść do łona swej matki i narodzić się?” (J 3, 4). Jednak za każdym razem,
w obliczu pozornie oczywistej odpowiedzi, Pan zaskakuje swoich rozmówców interwencją zbaw
czą.
Osoby starsze, znaki nadziei
W Biblii Bóg wielokrotnie objawia swoją opatrzność, zwracając się do osób w podeszłym
wieku. Tak było nie tylko w przypadku Abrahama, Sary, Zachariasza i Elżbiety, ale także Mojże
sza, powołanego do wyzwolenia swojego ludu, gdy miał już osiemdziesiąt lat (por. Wj 7, 7). Po
przez te wybory uczy nas, że w Jego oczach starość jest czasem błogosławieństwa i łaski, a oso
by starsze są dla Niego pierwszymi świadkami nadziei. „Czymże jest ów okres starości?” – pyta
św. Augustyn. Bóg odpowiada: „dlatego osłabła twoja siła, żeby pozostała moja. Żebyś wraz
z Apostołem powiedział: «Kiedy słaby jestem, wtedy jestem potężny»” (Objaśnienia psalmów, 70,
11, tłum, Jan Sulowski, Warszawa 1986, s.244). Fakt, że dziś wzrasta liczba osób w podeszłym
wieku, staje się dla nas znakiem czasów. Jesteśmy wezwani do jego rozeznania, aby właściwie
odczytać historię, którą przeżywamy.
Życie Kościoła i świata można bowiem zrozumieć jedynie w następstwie kolejnych pokoleń,
a otwarcie ramion wobec starszego człowieka pomaga nam zrozumieć, że historia nie kończy się
w teraźniejszości, nie wyczerpuje się w pospiesznych spotkaniach i fragmentarycznych relacjach,
ale biegnie ku przyszłości. W Księdze Rodzaju znajdujemy poruszające wydarzenie: udzielenie
błogosławieństwa przez starego już Jakuba jego wnukom, synom Józefa. Jego słowa zachęcają
ich do spojrzenia z nadzieją w przyszłość, jak w czasach obietnic Boga (por. Rdz 48, 8-20). Jeśli
więc jest prawdą, że kruchość osób starszych domaga się żywotności młodych, to równie prawdą
jest, że niedoświadczenie młodych potrzebuje świadectwa osób starszych, aby mądrze planować
przyszłość. Jakże często nasi dziadkowie byli dla nas wzorem wiary i pobożności, cnót obywatel
skich i zaangażowania społecznego, pamięci i wytrwałości w próbach! Na to piękne dziedzictwo,
jakie przekazali nam z nadzieją i miłością, nigdy nie odpowiemy z wystarczającą wdzięcznością
i konsekwencją.
2
Znaki nadziei dla osób starszych
Jubileusz, od swoich biblijnych początków, był czasem wyzwolenia: niewolnicy byli uwal
niani, długi umarzane, ziemia zwracana pierwotnym właścicielom. Był to czas przywrócenia po
rządku społecznego zaplanowanego przez Boga, w którym znoszono nierówności i opresje, na
gromadzone przez lata. Jezus odnawia te wydarzenia wyzwolenia, gdy w synagodze w Nazarecie
ogłasza dobrą nowinę ubogim, przywrócenie wzroku niewidomym, wyzwolenie więźniów i uczy
nienie zniewolonych wolnymi (por. Łk 4,16-21).
Patrząc w tej jubileuszowej perspektywie na osoby starsze, również i my jesteśmy wezwani
do przeżywania wraz z nimi wyzwolenia, zwłaszcza z samotności i opuszczenia. Ten rok jest od
powiednią chwilą, aby to urzeczywistnić: wierność Boga wobec Jego obietnic uczy nas, że w sta
rości zawiera się błogosławieństwo, autentyczna radość ewangeliczna, która wymaga od nas zbu
rzenia murów obojętności, w których często zamknięte są osoby starsze. Nasze społeczeństwa,
na wszystkich szerokościach geograficznych, zbyt często przyzwyczajają się do pozostawiania tak
ważnej i bogatej części swoich środowisk na marginesie i w zapomnieniu.
W obliczu tej sytuacji konieczna jest zmiana podejścia, która będzie świadczyć o przyjęciu
odpowiedzialności przez cały Kościół. Każda parafia, każde stowarzyszenie, każda grupa kościel
na jest wezwana do czynnego udziału w „rewolucji” wdzięczności i troski, którą należy realizować
poprzez częste odwiedzanie osób starszych, tworzenie dla nich, i z nimi, sieci wsparcia i modlitwy,
nawiązywanie relacji, które mogą dać nadzieję i godność tym, którzy czują się zapomniani. Chrze
ścijańska nadzieja zawsze pobudza nas do większej odwagi, do myślenia z rozmachem, do nie
zadowalania się status quo. W tym przypadku: do zaangażowania na rzecz zmiany, która przy
wróci osobom starszym szacunek i miłość.
Dlatego też Papież Franciszek chciał, aby Światowy Dzień Dziadków i Osób Starszych ob
chodzony był przede wszystkim jako spotkanie z osobami samotnymi. Z tego samego powodu
postanowiono, że ci, którzy nie będą mogli przybyć w tym roku do Rzymu na pielgrzymkę, mogą
„uzyskać odpust jubileuszowy, jeśli udadzą się w celu odwiedzenia samotnych osób starszych, […]
pielgrzymując niejako do obecnego w nich Chrystusa (por. Mt 25, 34-36)” (Penitencjaria Apostol
ska, Normy dotyczące udzielania odpustu jubileuszowego, III). Odwiedzenie osoby starszej, to
sposób na spotkanie Jezusa, który nas wyzwala z obojętności i samotności.
W podeszłym wieku można mieć nadzieję
Księga Syracha stwierdza, że błogosławieni są ci, którzy nie stracili nadziei (por.14, 2), su
gerując, że w naszym życiu – zwłaszcza jeśli jest długie – może być wiele powodów, aby spoglą
dać wstecz, a nie w przyszłość. Jednak, jak napisał Papież Franciszek podczas swojej ostatniej
hospitalizacji, „nasze ciała są słabe, ale mimo to, nic nie może nam przeszkodzić w miłowaniu,
w modlitwie, w ofiarowaniu samych siebie, by być – w wierze – jeden dla drugiego, jaśniejącymi
znakami nadziei” (Angelus, 16 marca 2025 r.). Mamy wolność, której nie może nam odebrać żad
na trudność: wolność miłowania i modlitwy. Wszyscy, zawsze, możemy kochać i modlić się.
Dobro, którego pragniemy dla naszych bliskich – dla małżonka, z którym spędziliśmy więk
szość życia, dla dzieci, dla wnuków, którzy radują nasze dni – nie gaśnie, kiedy ustają siły. Wręcz
przeciwnie, często to właśnie ich miłość budzi w nas energię, przynosząc nam nadzieję i pocie
chę.
i
Te oznaki żywotnej miłości, które mają swoje źródło w samym Bogu, dodają nam odwagi
przypominają, że „chociaż niszczeje nasz człowiek zewnętrzny, to jednak ten, który jest we
wnątrz, odnawia się z dnia na dzień” (2 Kor 4, 16). Dlatego, zwłaszcza będąc w podeszłym wieku,
wytrwajmy w zaufaniu do Pana. Pozwólmy, by każdego dnia odnawiało nas spotkanie z Nim – na
modlitwie i we Mszy św. Przekazujmy z miłością wiarę, którą żyliśmy przez tyle lat, w rodzinie
i
w codziennych spotkaniach. Wysławiajmy zawsze Boga za Jego dobroć, pielęgnujmy jedność
z naszymi bliskimi, otwierajmy serce na tych, którzy są daleko, a zwłaszcza na tych, którzy są
w potrzebie. Bądźmy znakami nadziei – w każdym wieku.
Copyright © Dicastero per la Comunicazione – Libreria Editrice Vaticana
3
Synod o synodalności
Opublikowano wytyczne dla nowej fazy procesu synodalnego
Sekretariat Generalny Synodu Biskupów
opublikował 7 lipca br. wytyczne dotyczą
ce aktualnej fazy procesu synodalnego,
czyli wdrażania owoców Synodu o syno
dalności. Tekst ten ma służyć jako środek
sprzyjający dialogowi oraz wymianie do
świadczeń pomiędzy Kościołami lokalny
mi a Sekretariatem Generalnym Synodu.
Jak mówi Radiu Watykańskiemu
s. Nathalie Becquart, podsekretarz Syno
du Biskupów, w dokumencie tym przedstawiono „wskazówki dotyczące fazy przyjmowania i wdra
żania Synodu”. Ma on pomóc Kościołom lokalnym, „aby przyjęły i z powagą potraktowały Doku
ment końcowy Synodu, który został ogłoszony na zakończenie ostatniego zgromadzenia”.
Francuska zakonnica podkreśla, że to właśnie ten dokument stanowi podstawowy punkt
odniesienia dla procesu synodalnego, ale, jak zaznacza, „chodzi o to, aby wdrożyć go w sposób
kreatywny, zgodnie z różnorodnością kontekstów. W dokumencie tym przedstawiamy zatem kon
kretne wskazówki dotyczące tej bardzo ważnej fazy, jaką jest wdrażanie i przyjmowanie owoców
Synodu”.
Nowe wytyczne precyzują, kto jest podmiotem procesu synodalnego i jak go rozwijać nie
tylko na szczeblu lokalnym, ale również w dialogu z Kościołem powszechnym. S. Becquart pod
kreśla, że rolą Sekretariatu Generalnego Synodu Biskupów jest zapewnienie, by proces synodalny
był urzeczywistniany wspólnie.
„Cały Kościół, nawet jeśli synodalny, z konieczności rozwija się w różny sposób w zależno
ści od kontekstów, kultur i Kościołów lokalnych. Celem tego dokumentu jest więc pomoc w tym
przyjęciu synodalności, które musi nastąpić na poziomie lokalnym, ale które musi również nastąpić
i
być kontynuowane jako wspólna droga” – powiedziała podsekretarz Sekretariatu Generalnego
Synodu Biskupów.
Opublikowano wytyczne dla nowej fazy procesu synodalnego – Vatican News
List dotyczący procesu towarzyszenia fazie wdrażania Synodu
Sekretariat Generalny Synodu skierował 15 marca 2025 r. do wszystkich biskupów i eparchów
oraz – za ich pośrednictwem – do całego „świętego Ludu Bożego” im powierzonego, List dotyczą
cy procesu towarzyszenia fazie wdrażania Synodu „Ku Kościołowi synodalnemu – komunia,
uczestnictwo, misja”.
Proces towarzyszenia i ewaluacji fazy wdrażania, koordynowany przez Sekretariat Gene
ralny Synodu, został zatwierdzony przez Papieża Franciszka. Ojciec Święty poprosił o jego roz
powszechnienie w Kościołach lokalnych i grupach Kościołów. Niektóre kluczowe spotkania oce
niające przebieg wdrażania zakończą się w 2028 roku Zgromadzeniem kościelnym w Rzymie. Po
niżej zamieszczamy treść listu.
Wielce Błogosławiony, Eminencjo, Ekscelencjo,
Drogi Bracie w Chrystusie,
w duchu komunii i współodpowiedzialności, piszę do Was i do Świętego Ludu Bożego, który
został Wam powierzony, w sprawie fazy wdrażania Synodu „Ku Kościołowi synodalnemu – komu
nia, uczestnictwo, misja”. Ojciec Święty pragnie, aby tej fazie, przewidzianej przez konstytucję
apostolską Episcopalis Communio (art. 7 par. 19-21), poświęcono szczególną uwagę tak, aby sy
nodalność była coraz lepiej rozumiana i przeżywana jako istotny wymiar zwyczajnego życia Ko
ściołów lokalnych oraz całego Kościoła.
4
W dniu 11 marca br. Ojciec Święty ostatecznie zatwierdził rozpoczęcie procesu towarzy
szenia i ewaluacji fazy wdrażania przez Sekretariat Generalny Synodu. Proces ten dotyczy diece
zji i eparchii, konferencji episkopatów i struktur hierarchicznych wschodnich Kościołów katolickich,
a także ich grup kontynentalnych. Będą oni odpowiedzialni za zaangażowanie instytutów życia
konsekrowanego, stowarzyszeń życia apostolskiego, stowarzyszeń wiernych świeckich, ruchów
kościelnych i nowych wspólnot obecnych na ich terytoriach. Ostatecznie proces ten zakończy się
Zgromadzeniem kościelnym w Watykanie w październiku 2028 roku. Na ten moment nie przewi
duje się zwołania nowego Synodu; zamiast tego nacisk zostanie położony na umocnienie dotych
czasowej drogi.
Już w Nocie towarzyszącej Dokumentowi końcowemu XVI Zwyczajnego Zgromadzenia
Ogólnego Synodu Biskupów, Ojciec Święty sprecyzował, że stanowi on „część zwyczajnego Ma
gisterium Następcy św. Piotra” i jako taki wymaga przyjęcia. Wyjaśnił również, że nie ma on cha
rakteru ściśle normatywnego, ale mimo to zobowiązuje Kościoły do dokonywania wyborów zgod
nych z jego wskazaniami. W szczególności „Kościoły lokalne oraz grupy Kościołów są obecnie
wezwane do wprowadzania w życie autorytatywnych wskazań́ zawartych w Dokumencie. Powinno
się to odbywać poprzez procesy rozeznania i podejmowania decyzji, zgodne zarówno z prawem,
jak i z samym Dokumentem”.
W świetle tych wskazówek, faza wdrażania Synodu powinna być rozumiana nie jako prosta
„aplikacja” dyrektyw pochodzących z góry, ale raczej jako proces „przyjęcia” wskazówek wyrażo
nych w Dokumencie końcowym w sposób odpowiedni do lokalnych kultur i potrzeb wspólnot. Jed
nocześnie konieczne jest wspólne podążanie jako cały Kościół, harmonizując ich przyjęcie w róż
nych kontekstach kościelnych. To właśnie dlatego prowadzony jest proces towarzyszenia i ewalu
acji, który w niczym nie umniejsza odpowiedzialności poszczególnych Kościołów.
Zgodnie ze wskazówkami Dokumentu końcowego, celem jest urzeczywistnienie perspekty
wy wymiany darów między Kościołami oraz w całym Kościele (por. 120-121). W trakcie drogi
wszyscy będą mogli czerpać z bogactwa i kreatywności procesów realizowanych przez Kościoły
lokalne, zbierając ich owoce w ramach swoich struktur terytorialnych (prowincjach, konferencjach
episkopatów, międzynarodowych spotkaniach konferencji episkopatów itd.). Proces ten będzie
również okazją do wspólnej ewaluacji decyzji podjętych na poziomie lokalnym oraz rozpoznania
postępów w zakresie synodalności (por. 9). Dzięki temu procesowi Ojciec Święty będzie mógł wy
słuchać i potwierdzić kierunki uznane za ważne dla całego Kościoła (por. 12 i 131). Wreszcie pro
ces ten stanowi ramy, w których można umiejscowić liczne i różnorodne inicjatywy wdrażania
wskazówek Synodu, w szczególności wyniki prac Grup Studyjnych i wkład Komisji Prawa Kano
nicznego.
Istotne jest, aby faza wdrażania stała się okazją do ponownego zaangażowania osób, które
już wniosły swój wkład, oraz do przekazania owoców słuchania wszystkich Kościołów oraz roze
znania Pasterzy podczas Zgromadzenia Synodalnego. W ten sposób będzie kontynuowany dialog
rozpoczęty w fazie słuchania. Proces będzie oparty na pracy zespołów synodalnych, składających
się z prezbiterów, diakonów, osób konsekrowanych, świeckich kobiet i mężczyzn, którym będzie
towarzyszył ich biskup. Zespoły te stanowią kluczowe narzędzie towarzyszenia codziennemu ży
ciu synodalnemu Kościołów lokalnych. Z tego względu istniejące zespoły powinny zostać doce
nione i, jeśli to konieczne, odnowione, a te zawieszone – reaktywowane i odpowiednio zintegro
wane. Proces ten stworzy również możliwość dla diecezji, które dotychczas w mniejszym stopniu
angażowały się w drogę synodalną, by nadrobić brakujące kroki i utworzyć własne zespoły syno
dalne. Zachęcam do przesłania do Sekretariatu Synodu składu i danych kontaktowych zespołu
synodalnego diecezji lub eparchii, korzystając z załączonego formularza.
W tym kontekście nabiera szczególnego znaczenia ogłoszenie Jubileuszu Zespołów Syno
dalnych i Organów Uczestnictwa, który odbędzie się w dniach 24-26 października 2025 roku. Bę
dzie to ważne wydarzenie, mające na celu uznanie wartości tych struktur oraz osób posługujących
w nich. W ten sposób zaangażowanie w budowanie coraz bardziej synodalnego Kościoła wpisuje
się w perspektywę nadziei, która nie zawodzi, a którą celebrujemy w Jubileuszu.
Droga, który poprowadzi cały Kościół do Zgromadzenia kościelnego w październiku 2028
roku, zostanie tak zaplanowana, aby zapewnić odpowiedni i realny czas na wdrażanie wskazań
Synodu, a także przewidzieć istotne momenty ewaluacji.
5
- Marzec 2025: ogłoszenie procesu towarzyszenia i ewaluacji;
- Maj 2025: publikacja dokumentu wspierającego fazę wdrażania wraz z wytycznymi doty
czącymi jej przeprowadzania; - Czerwiec 2025 – grudzień 2026: procesy wdrażania w Kościołach lokalnych i ich grupach;
- 24-26 października 2025: Jubileusz zespołów synodalnych i organów uczestnictwa;
- Pierwsze półrocze 2027: zgromadzenia ewaluacyjne w diecezjach i eparchiach;
- Drugie półrocze 2027: zgromadzenia ewaluacyjne w konferencjach episkopatów narodo
wych i międzynarodowych, w strukturach hierarchicznych Kościołów wschodnich oraz w in
nych grupach Kościołów; - Pierwsze półrocze 2028: kontynentalne zgromadzenia ewaluacyjne;
- Czerwiec 2028: publikacja Instrumentum laboris Zgromadzenia kościelnego, które odbę
dzie się w październiku 2028; - Październik 2028: Zgromadzenie kościelne w Watykanie.
Sekretariat Generalny Synodu już teraz angażuje się w towarzyszenie i wsparcie Kościołów
na tej drodze.
Wielce Błogosławiony, Eminencjo, Ekscelencjo,
tym listem ogłaszam początek tego procesu, zanim zostanie on ogłoszony publicznie. Do
tego czasu informacje zawarte w tym liście należy traktować jako poufne. Do końca maja wyślemy
do Kościołów kolejne komunikaty z dodatkowymi szczegółami dotyczącymi metodologii i sposo
bów realizacji tego procesu.
Bez zaangażowania biskupów diecezjalnych i eparchalnych taki proces byłby niemożliwy
do wyobrażenia. Już teraz zatem pragnę podziękować Wam, Waszym współpracownikom oraz
zespołowi synodalnemu za zaangażowanie w realizację drogi, która jest szczególnie bliska sercu
Ojca Świętego, o którego zdrowie w tych tygodniach wszyscy się modlimy.
Z braterskim pozdrowieniem w Panu, życząc Wam oraz Kościołowi, któremu przewodniczy
cie, owocnej drogi ku nadchodzącej Wielkanocy.
Mario Kard. Grech, Sekretarz Generalny Sekretariatu Generalnego Synodu
Komunikat_POL_–List-dotyczacy-procesu-towarzyszenia-fazie-wdrazania-Synod.pdf
Pozdrowienie Jego Świątobliwości Leona XIV skierowane do
członków Rady Zwyczajnej Sekretariatu Generalnego Synodu Biskupów
Drodzy,
z radością witam was z okazji spotkania Rady Zwyczajnej Sekretariatu Generalnego Syno
du Biskupów.
Nawet jeśli nie jest możliwe, abym pozostał z wami przez całe popołudnie, chętnie skorzy
stam z okazji, aby podzielić się ideą, którą uważam za kluczową, a następnie wysłuchać was
w czasie, który mam do dyspozycji.
Papież Franciszek nadał nowy impuls Synodowi Biskupów, odwołując się, jak wielokrotnie
podkreślał, do św. Pawła VI. A dziedzictwo, które nam zostawił, wydaje mi się przede wszystkim
takie: synodalność jest stylem, postawą, która pomaga nam być Kościołem, promując autentyczne
doświadczenia uczestnictwa i komunii.
W czasie swojego pontyfikatu Papież Franciszek przedstawiał tę koncepcję na różnych
zgromadzeniach synodalnych, zwłaszcza tych poświęconych rodzinie, a następnie skierował ją na
ostatnią drogę, poświęconą właśnie synodalności.
Synod Biskupów w naturalny sposób zachowuje swój instytucjonalny kształt, a jednocze
śnie wzbogaca się o owoce dojrzałe w tym okresie. A wy jesteście ciałem odpowiedzialnym za
zbieranie tych owoców i dokonywanie perspektywicznej refleksji. Zachęcam was do tej pracy, mo
dlę się, aby była owocna i już jestem wam wdzięczny.
26 czerwca 2025
Copyright Dykasteria © ds. Komunikacji Społecznej – Libreria Editrice Vaticana
6
Kard. Grech: Kościół bliski współczesnym wyzwaniom to Kościół synodalny
„Kościół, który jest wezwany do bycia blisko spraw ludzkich i społecznych”, takich jak postęp tech
nologiczny, rozwój gospodarczy i konflikty na świecie, „jest Kościołem synodalnym, to znaczy Ko
ściołem świętego Ludu Bożego«, wezwanym do kroczenia razem”. W ten sposób kard. Mario
Grech, sekretarz generalny Synodu Biskupów, określił misję i wkład Kościoła synodalnego w wy
zwania współczesnego świata w lectio magistralis wygłoszonym 6 czerwca br. w Wyższym Insty
tucie Teologii Moralnej (Accademia Alfonsiana) w Rzymie.
Kardynał przemawiał z okazji rozpoczęcia wieloletniego programu badawczo
szkoleniowego w dziedzinie ekonomii inspirowanego nauką społeczną Kościoła, prezentowanego
w różnych referatach na temat „synodalnego i przedsiębiorczego sumienia moralnego”.
Misja Kościoła synodalnego dzisiaj
Według kard. Grecha Kościół synodalny ma do odegrania szczególną rolę we „współczesnym
kontekście społecznym” naznaczonym „narzucającymi się wyzwaniami”, takimi jak „postęp techno
logiczny, który nie zawsze odpowiada autentycznemu rozwojowi człowieka” oraz „świat rozdarty
podziałami i konfliktami”. W obliczu „zranionej ludzkości”, wspólnota wierzących i cała rodzina
ludzka są pytani o rolę, jaką mają do odegrania, zauważył kard. Grech. Wskazał również na słowa
Leona XIV wypowiedziane wkrótce po jego wyborze, które podkreślają znaczenie doktryny spo
łecznej Kościoła w odpowiedzi na pilne kwestie dotykające społeczeństwo.
Dla sekretarza generalnego Synodu Kościół, który reaguje na te sytuacje, to Kościół syno
dalny, który wie, jak „odczytać własne doświadczenie i zidentyfikować kroki, które należy podjąć,
aby żyć w komunii, realizować uczestnictwo i promować misję, którą powierzył mu Jezus Chry
stus”. Cytując papieża Franciszka kard. Grech przypomniał w tym kontekście, że Dokument koń
cowy XVI Zwyczajnego Zgromadzenia Ogólnego Synodu Biskupów, opublikowany w październiku
2024 r., został zatwierdzony przez papieża Bergoglio i powierzony wiernym jako część „Zwyczaj
nego Magisterium Następcy Piotra”.
„Synodalność staje się wówczas stylem dla całego Kościoła, który wyraża się w jego modus
vivendi et operandi, jako Lud idący razem, wezwany przez Zmartwychwstałego Pana w mocy Du
cha Świętego do głoszenia Ewangelii całej rodzinie ludzkiej” – powiedział kardynał. Wskazał rów
nież na dwie ważne rocznice, które mogą w tym pomóc: Jubileusz Nadziei, który konkretyzuje
świadectwo i misję wszystkich wiernych, oraz 60. rocznicę publikacji soborowej Konstytucji dusz
pasterskiej Gaudium et spes, która potwierdza znaczenie „Kościoła, który kroczy w historii”,
zwłaszcza z tymi, którzy cierpią.
Wkład Synodu w rozwój gospodarczy
Gaudium et spes potwierdza również ukierunkowanie rozwoju gospodarczego, który powinien być
„skoncentrowany na osobie ludzkiej”, a nie „napędzany tylko przez kilka potężnych osób”. „Syno
dalność Kościoła oferuje światu, zwłaszcza światu ekonomii i finansów, własny wkład w ukierun
kowanie otwarcia na świat nie w kategoriach wyzysku i instrumentalizacji lokalnych kontekstów
przez potęgi gospodarcze, ale w celu waloryzacji i promocji wszystkich” – podkreślił kardynał. „Ko
ściół synodalny ‘oferuje się zatem w szczególności jako diakonia w promowaniu życia społeczne
go, gospodarczego i politycznego narodów pod znakiem sprawiedliwości, solidarności i pokoju’”
powiedział kard. Grech i dodał: „Zachęca wszystkich do uznania siebie za braci i siostry, współza
leżnych, potrzebujących wzajemnego słuchania i akceptacji” i podkreśla, że każda osoba ma
„szczególny wkład do zaoferowania”; a to jest przeciwne „indywidualizmowi”. Dla kardynała „pro
roctwo synodalności” ma podwójną rolę, pomagając w rozwoju „całego człowieka” i „wszystkich
ludzi”, zachęcając do postaw takich jak słuchanie i cierpliwość na poziomie indywidualnym oraz
pojednanie, nawrócenie i komunia na poziomie globalnym i zbiorowym.
„Kościół synodalny, podążając za swoim Panem, ukazuje społeczeństwu, a w szczególno
ści światu gospodarki, postawę pokornego i cierpliwego słuchania, która pozwala na większą sa
moświadomość i świadomość rzeczywistości społecznej, promując rozwój ukierunkowany na hu
manizację, a nie napędzany wyłącznie logiką korporacyjną lub logiką zysku. W ten sposób oferuje
społeczeństwu i jego systemom politycznym i gospodarczym prorocze zaproszenie do pojednania,
nawrócenia i komunii” – podsumował sekretarz generalny Synodu Biskupów.
Kard. Grech: Kościół bliski współczesnym wyzwaniom to Kościół synodalny | eKAI
7
Informacje
Wyrok Trybunału Konstytucyjnego o rozporządzeniu MEN z 17 stycznia br.
w sprawie lekcji religii potwierdza zarzuty formułowane przez Kościół
Wydany dziś wyrok Trybunału Konstytucyjnego dotyczący rozporządzenia MEN z 17 stycznia
2025 roku w sprawie lekcji religii jest potwierdzeniem zarzutów, jakie wobec tego aktu formułowali
przedstawiciele Kościoła katolickiego – zaznaczył rzecznik Konferencji Episkopatu Polski ks. Le
szek Gęsiak SJ.
3 lipca br. Trybunał Konstytucyjny orzekł, że rozporządzenie Ministra Edukacji z 17 stycznia
2025 roku zmieniające rozporządzenie w sprawie warunków i sposobu organizowania nauki religii
w publicznych przedszkolach i szkołach (Dz.U. 2025 poz. 66) jest w całości niezgodne z art. 12
ust. 2 ustawy z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty w związku z art. 92 ust. 1, art. 25 ust. 3
oraz art. 2 i 7 Konstytucji RP.
27 stycznia br. Prezydium Konferencji Episkopatu Polski złożyło petycję do Pierwszej Pre
zes Sądu Najwyższego z prośbą o złożenie wniosku do Trybunału Konstytucyjnego, aby rozpo
rządzenie nowelizujące Ministra Edukacji Narodowej z 17 stycznia br. zostało zbadane pod
względem jego legalności i konstytucyjności.
Rzecznik KEP przypomniał, że, zgodnie z opinią konsekwentnie wypowiadaną przez przed
stawicieli Kościoła, rozporządzenie MEN z 17 stycznia br. jest aktem bezprawnym, gdyż nie osią
gnięto co do jego treści wymaganego ustawowo porozumienia z Kościołem katolickim i innymi za
interesowanymi związkami wyznaniowymi. Ponadto – zwrócił uwagę ks. Gęsiak – umieszczenie
lekcji religii w planie przed lub po obowiązkowych zajęciach godzi w prawa uczniów i katechetów.
„Jest to przejaw dyskryminowania nauczycieli religii, którzy spełniają wszelkie wymogi przepisane
prawem, aby pracować na równych zasadach z innymi nauczycielami” – przyznał. Zaznaczył po
nadto, że rozporządzenie ogranicza prawo rodziców wierzących do wychowania dzieci zgodnie
z własnymi przekonaniami (art. 53 ust. 3 w powiązaniu z art. 48 ust. 1 Konstytucji RP) oraz prawo
samych uczniów do systemowego wsparcia „w rozwoju ku pełnej dojrzałości” obejmującej również
sferę duchową (art. 1 pkt 3 Prawa oświatowego).
Rzecznik KEP wskazał, że rozporządzenia nowelizujące z 26 lipca 2024 roku i z 17 stycz
nia 2025 roku wprowadziły istotne zmiany w organizacji nauczania religii w publicznych szkołach
i
przedszkolach. Przyznał, że oba rozporządzenia nowelizujące zostały wydane bez zachowania
trybu przewidzianego w art. 12 ust. 2 Ustawy o systemie oświaty. „Również po opublikowaniu
przez MEN pierwszego rozporządzenia z 26 lipca 2024 roku, Prezydium KEP przekazało Pierw
szej Prezes Sądu Najwyższego petycję z prośbą o wystąpienie z wnioskiem do Trybunału Konsty
tucyjnego o zbadanie jego zgodności z aktami wyższego rzędu” – przypomniał ks. Gęsiak. Pod
kreślił zarazem, że pierwsze orzeczenie Trybunału Konstytucyjnego z 27 listopada 2024 roku, któ
re do tej pory nie zostało opublikowane w Dzienniku Ustaw, stwierdza również, że rozporządzenie
MEN z 26 lipca 2024 roku jest niezgodne z przepisami Konstytucji RP i art. 12 ust. 2 Ustawy
o systemie oświaty.
Ks. Gęsiak poinformował, że wobec niezgodnych z prawem działań Ministerstwa Edukacji
Narodowej, Konferencja Episkopatu Polski będzie podejmować dalsze kroki prawne, w tym w in
stytucjach międzynarodowych. „Należy mieć nadzieję, że zostanie przywrócony ład prawny, tzn.
uchylone przez Trybunał Konstytucyjny regulacje zostaną cofnięte i nie będą przestrzegane przez
podmioty odpowiedzialne za edukację w Polsce” – podkreślił Rzecznik Episkopatu.
„Konferencja Episkopatu Polski wzywa do przestrzegania prawa przez Ministerstwo Eduka
cji Narodowej” – zaznaczył ks. Gęsiak.
BP KEP
Rzecznik KEP: Wyrok Trybunału Konstytucyjnego o rozporządzeniu MEN…
8
Komunikat Komisji Wychowania Katolickiego Konferencji Episkopatu Polski
w związku z wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego z dnia 3.07.2025
W związku z ogłoszeniem przez Trybunał Konstytucyjny w dniu 3 lipca 2025 roku wyroku odno
śnie do Rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej zmieniającego zasady organizowania nau
czania religii i etyki w szkołach, Komisja Wychowania Katolickiego Konferencji Episkopatu Polski
wyraża satysfakcję z uchylenia przepisów marginalizujących naukę religii, dyskryminujących
uczniów uczęszczających na te zajęcia oraz prowadzących je nauczycieli. Należy nadmienić, że
jest to już trzeci wyrok Trybunału Konstytucyjnego odnoszący się do nauczania religii, który chroni
prawa wierzących i ma na celu postawienie tamy bezprawnym posunięciom kierownictwa Mini
sterstwa. Komisja podkreśla, że respektuje prawo rządzących do sprawowania władzy, zaznacza
jąc jednak z całą mocą, że decyzje winny być podejmowane w ramach prawa, a nie z jego po
gwałceniem.
Uchylona przez Trybunał Konstytucyjny zmiana statusu nauczania religii w szkole polegała
na redukcji wymiaru lekcji religii do jednej godziny tygodniowo oraz nakazu organizowania lekcji
religii bezpośrednio przed lub po zajęciach szkolnych. Takie rozwiązanie ograniczałoby prawo ro
dziców wierzących do wychowania dzieci zgodnie z własnymi przekonaniami oraz prawo samych
uczniów do systemowego wsparcia w rozwoju ku pełnej dojrzałości obejmującej również sferę du
chową. Nadto wprowadzenie takich zmian uderzałoby w konstytucyjnie gwarantowane, pracowni
cze prawa nauczycieli religii.
Komisja Wychowania Katolickiego wyraża nadzieję, że po wyroku Trybunału Konstytucyj
nego, którego orzeczenia – w myśl Konstytucji RP – są ostateczne, zostanie przywrócony ład
prawny, tzn. uchylone przez Trybunał regulacje zostaną cofnięte i nie będą przestrzegane przez
podmioty odpowiedzialne za edukację w Polsce.
W wypadku niezgodnych z prawem działań Ministerstwa Edukacji Narodowej będą podej
mowane dalsze kroki prawne, w tym w instytucjach międzynarodowych.
Bp Wojciech Osial,
Przewodniczący Komisji Wychowania Katolickiego Konferencji Episkopatu Polski
Warszawa, 4.07.2025
Komunikat Komisji Wychowania Katolickiego Konferencji Episkopatu…
W Warszawie spotkała się Rada KEP ds. Społecznych
W poniedziałek 23 czerwca 2025 roku, w Sekretariacie Konferencji Episkopatu Polski, odbyło się
kolejne spotkanie Rady KEP ds. Społecznych.
Jednym z tematów spotkania Rady były dalsze prace nad przygotowaniem Katechizmu
społecznego, który podejmie aktualne zagadnienia Katolickiej Nauki Społecznej w życiu wspólno
towym politycznym i gospodarczym.
Członkowie Rady wyrazili także uznanie dla wszystkich uczestników tegorocznych uroczy
stości Bożego Ciała, którzy na ulicach polskich wiosek, miast i metropolii publicznie wyznali wiarę
w Chrystusa obecnego w Eucharystii. Nabożeństwa i procesje ukazały tak potrzebną w naszym
świecie wrażliwość na piękno i gotowość do bezinteresownego współdziałania na rzecz dobra
wspólnego.
Rada wyraża nadzieję, że religijne zaangażowanie rzeszy wiernych staje się znakiem od
powiedzialnej obecności katolików w życiu społecznym i politycznym naszego kraju.
BP KEP
W Warszawie spotkała się Rada KEP ds. Społecznych
9
Francja odpowiada na głód Boga
Można już mówić o prawdziwej „eksplozji” chrztów dorosłych i nastolatków w Kościele katolickim
we Francji. Czy to zwiastun, że najstarsza córa Kościoła wraca na jego łono?
W Wigilię Paschalną tegorocznej Wielkiej Soboty, 19 kwietnia, zostało ochrzczonych we
Francji ponad 10 tys. dorosłych oraz 7,4 tys. nastolatków (w wieku 11-17 lat). W porównaniu
z ubiegłym rokiem (7135 dorosłych i 5025 nastolatków) to wzrost chrztów dorosłych o 45% i nasto
latków o 33%. Z ankiety przeprowadzonej przez Krajowy Ośrodek Katechezy i Katechumenatu
wynika, że w ciągu 10 ostatnich lat liczba dorosłych katechumenów we Francji wzrosła o ponad
160% (z 3,9 tys. w 2015 r. do 10 391 w 2025 r.).
Kim są nowo ochrzczeni?
Po raz pierwszy to młodzi w wieku 18-25 lat stanowią najliczniejszą grupę wśród dorosłych
neofitów (42%). W poprzednich latach większość stanowili dorośli w wieku od 26 do 40 lat. Około
1/4 ochrzczonych to studenci. Wśród czynnych zawodowo dominują pracownicy fizyczni, technicy
i pracownicy biurowi; 3/4 neofitów mieszka w miastach, a 2/3 ochrzczonych – niezależnie od grupy
wiekowej – to kobiety. Większość nowo ochrzczonych pochodzi z rodzin o tradycji chrześcijań
skiej. Od kilku lat rośnie jednak liczba osób deklarujących brak jakiejkolwiek tradycji religijnej.
W 2025 roku stanowią one prawie 40% ochrzczonych. Około 4% neofitów to konwertyci z islamu.
Pośród nastolatków 35% nowo ochrzczonych to chłopcy, a 65% – dziewczęta. Liczba gimnazjali
stów i licealistów jest podobna.
Bodźce do napływu katechumenów
Zdaniem wielu duszpasterzy i świeckich zaangażowanych w przygotowanie dorosłych do
sakramentów inicjacji chrześcijańskiej, przemożny wpływ na wzrost katechumenów w Kościele
katolickim miała pandemia COVID-19. Niewątpliwie lockdowny pandemiczne zamknęły ludzi
w swoich domach, ale też sprawiły, że nastąpił pewien powrót do życia wewnętrznego i duchowe
go. Statystyki liczb katechumenów jasno to pokazują: od 2015 do 2022 roku liczba chrztów doro
słych oscylowała wokół 4 tys. rocznie. Wyraźny ich wzrost nastąpił dopiero w 2023 roku.
Innym istotnym czynnikiem wzrostu liczby chrztów wśród nastolatków i dorosłych jest spa
dek liczby chrztów małych dzieci we Francji: w 2000 roku chrzczono jeszcze jedno na dwoje uro
dzonych dzieci, a w 2024 roku już tylko jedno na troje.
Z kolei ks. Jean-Baptiste Siboulet, duszpasterz akademicki w Nantes, wskazuje na „dyna
mikę wokół Wielkiego Postu”. Młodzi Francuzi pragną niekiedy „przeżyć Wielki Post”, co oznacza
dla nich konkretnie: „trochę postu, trochę modlitwy, przyjście na Mszę św.”. To „wielkopostne du
chowe zaciekawienie” (być może pod wpływem ramadanu, który w tym roku przypadał w podob
nym okresie) może z czasem przekształcić się u niektórych w autentyczne doświadczenie ducho
we. Wiara religijna we wspólnocie Kościoła jawi się im wówczas jako solidny fundament do budo
wania i kształtowania ich osobistego życia.
Ponadto u wielu katechumenów początkiem drogi do chrztu wydają się bolesne lub radosne
wydarzenia życiowe, takie jak śmierć lub nieszczęście bliskiej osoby, ślub czy narodziny dziecka.
U niektórych pragnienie chrztu sięga ich dzieciństwa, podtrzymywane przez modlitwę i miłość wie
rzących i praktykujących dziadków; dla innych pierwszym bodźcem jest świadectwo przyjaciół lub
znajomych, którzy z pasją opowiadali im o Chrystusie; jeszcze inni, chociaż nie mieli wierzącej
rodziny ani ochrzczonych przyjaciół, poczuli potężne wezwanie w głębi duszy.
Drogi katechumenów do Kościoła
Z badań wspólnie przeprowadzonych przez francuską wersję katolickiego portalu interne
towego Aleteia i tygodnik katolicki Famille Chrétienne wynika, że aż 83% katechumenów uczestni
czyło we Mszy św. jeszcze przed rozpoczęciem przygotowań do chrztu. Choć wielu z nich na
Mszę św. uczęszczało sporadycznie, to jednak często była ona dla nich duchowym bodźcem.
Ważnym elementem ich drogi wiary było także systematyczne czytanie Biblii – sięgało po nią 59%
katechumenów. Dla wielu również zwiedzanie katedr i kościołów, zabytkowych opactw i klaszto
rów stanowiło początek ich duchowej przemiany i poczucia tajemniczej więzi z Bogiem, skłaniają
cej do osobistej refleksji i zadumy nad swoim życiem.
10
Nowością jest rosnące znaczenie mediów społecznościowych. „Wielu najpierw szukało in
formacji w internecie lub na portalach społecznościowych, zanim przyszli do Kościoła (…). Szukają
zrozumienia, chcą nazwać to, czego doświadczyli. A potem pukają do drzwi Kościoła” – zauważa
Anne-Laure de La Ronciere, referentka kurialna ds. katechumenatu dorosłych w diecezji Lille. Aż
78% ankietowanych katechumenów mówi, że internet odegrał decydującą rolę w ich nawróceniu,
a 84% obserwuje regularnie przynajmniej jednego katolickiego influencera. Cyfrowa przestrzeń
stanowi niewątpliwie nowy sposób docierania do informacji religijnej, szczególnie ważny dla mło
dych poszukujących sensu życia i wiary.
Osobiste doświadczenie i świadomy wybór
Tegoroczni nowo ochrzczeni dzielą się chętnie swoimi głębokimi doświadczeniami we
wnętrznej przemiany i osobistego spotkania z Jezusem Chrystusem. Oto kilka poruszających
i inspirujących świadectw tych, którzy zdecydowali się na chrzest z własnej i nieprzymuszonej woli
(za: https: //francois-vayne.com/une-hausse-historique-du-nombre-de-catechumenes-baptises-en
france-leprit-saint-souffle-en-rafales).
„Wychowałam się w niereligijnej rodzinie, ale zawsze czułam duchową pustkę w moim ży
ciu. Gdy odkryłam wspólnotę katolicką, znalazłam wsparcie i ludzkie ciepło, które sprawiły, że we
szłam na drogę katechumenatu. To doświadczenie przemiany wypełniło pustkę, którą w sobie no
siłam” – mówi 28-letnia Sophie z Lyonu.
Jean z Paryża, lat 35, wyznaje: „Moje życie skupiało się na sobie, na zawodowym sukcesie
i dążeniu do materialnego szczęścia. Mimo osiągnięć czułem się jednak wewnętrznie pusty. Dołą
czając do parafii w mojej dzielnicy, odkryłem wspólnotę pełną otwartości i głębokiej wiary, która
pomogła mi odnaleźć sens życia”.
Mathilde, lat 24, studentka prawa, od dawna zainteresowana filozofią i poszukująca Absolu
tu, uważa, że to właśnie religia katolicka umożliwiła jej spełnienie pragnienia. „Czytając Biblię
i Blaise’a Pascala, zrozumiałam, że Chrystus jest Prawdą, której zawsze szukałam. Prawdą, która
uwzględnia serce. Mój katechumenat, moja katechetka, nabożeństwa liturgiczne oraz spotkania
z innymi młodymi parafianami pozwoliły mi doświadczyć tej religii w praktyce – religii, w której czu
ję się kochana i zdolna do miłości”.
Benjamin z Paryża, lat 25, dzieli się radością ze spotkania Chrystusa na swojej codziennej
drodze: „Z dumą mówię, że Jezus jest moim Panem; prowadzi mnie i objawia się jako Brat, z któ
rym mogę rozmawiać i dzielić się wszystkim”.
I świadectwo 20-letniej Anaë Delion z Nantes, która przyjęła sakrament chrztu 19 kwietnia,
w Wigilię Paschalną Wielkiej Soboty: „Całe dzieciństwo i młodość spędziłam na wsi w okolicach
Nantes, aż do przeprowadzki do miasta z powodu studiów. Na pierwszy rzut oka można by po
wiedzieć, że moje dzieciństwo i młodość były «normalne». Moje życie jako dziecka i nastolatki by
ło jednak naznaczone wielką przemocą i uzależnieniami mojej mamy. (…) Bardzo wcześnie wpa
dłam w stan depresyjny (…). Już w wieku 12 lat zaczęłam myśleć o odebraniu sobie życia. Z bie
giem lat szukałam pocieszenia w imprezach alkoholowych, narkotykach, przygodnych relacjach…
Pochodzę z rodziny ateistycznej. Nigdy nie miałam ani chrześcijańskiego otoczenia, ani
żadnej formacji religijnej. Mój pierwszy kontakt z wiarą chrześcijańską miał miejsce w styczniu
2022 roku. W tamtym czasie nie wychodziłam z łóżka, nic mnie nie cieszyło, całe dnie pogrążałam
się w smutku. Wtedy usłyszałam coś o Wielkim Poście. Nie wiem dlaczego, ale w owym momen
cie poczułam w sercu jakąś siłę, która pchała mnie do tego, by dowiedzieć się, co to takiego.
Chciałam poznać wszystko. Z czasem zrozumiałam, że moje serce tak naprawdę pragnęło poznać
Boga. Dwa miesiące później, 2 marca 2022 r., rozpoczęłam swój pierwszy Wielki Post. Od tego
dnia nigdy nie opuściłam Pana.
Zaczęłam chodzić sama na Mszę, nie bardzo wiedząc, co mam robić ani co to wszystko
znaczy. Muszę przyznać, że nie zawsze było łatwo, bywało nawet bardzo ciężko. Potem przepro
wadziłam się do Nantes i zaczęłam chodzić na Msze w kościele św. Mikołaja. Zaskoczyło mnie,
jak wielu było tam młodych ludzi, ale jeszcze bardziej, jak bardzo serdecznie zostałam tam przyję
ta i wysłuchana. Od półtora roku jestem w katechumenacie. Dzięki temu spotkałam wspaniałych
ludzi, znalazłam nową rodzinę i – po raz pierwszy – naprawdę poczułam, że jestem na swoim
miejscu.
11
Bóg przyszedł po mnie, gdy byłam na samym dnie i nie miałam pojęcia, kim On jest. Usły
szenie o Wielkim Poście i chęć poznania wszystkiego dały mi prawdziwy powód, by żyć, by wsta
wać z łóżka każdego ranka. Dziś z dumą mogę powiedzieć: Bóg mnie uratował”.
Działanie Ducha Świętego
„To, co mnie uderza za każdym razem, to to, że każdy katechumen ma swoją unikalną hi
storię” – mówi biskup diecezji Carcassonne i Narbonne Bruno Valentin. „Wszyscy proszą o to sa
mo – o chrzest – ale ich drogi są głęboko osobiste”. Trudno, jego zdaniem, wyjaśnić to zjawisko
na podstawie tylko socjologicznych analiz. „Żaden katechumen nie przyszedł wskutek kampanii
promocyjnej, nikt nie został zaproszony przez księdza czy biskupa. Nie było ani odwiedzin domo
wych, ani zamierzonej ewangelizacji. Przeciwnie – wielu musiało «się wedrzeć» do Kościoła; nie
którzy katechumeni mówili, że przyszli na Mszę i nikt do nich nie podszedł albo że przychodzili
kilka razy do kościoła, zanim udało im się porozmawiać z kapłanem. Owszem, są pewne stałe
elementy, jak poszukiwanie sensu czy tożsamości, ale to raczej punkty wyjściowe, a nie prawdzi
we przyczyny. To dzieło Ducha Świętego” – podsumowuje bp Valentin.
Wtóruje mu biskup podparyskiej diecezji w Nanterre Matthieu Rougé, który w homilii pod
czas tegorocznej Mszy krzyżma świętego w swojej katedrze powiedział: „I jak nie pomyśleć dziś
wieczorem, błogosławiąc oleje święte, o katechumenach, tak licznych, młodych i dorosłych, którzy
nie przestają pukać do drzwi naszych wspólnot? W noc chrzcielnego odrodzenia, bierzmowania
i
Pierwszej Komunii św. będą mogli powiedzieć wraz z Izajaszem i Jezusem: «Duch Pański spo
czywa na Mnie, ponieważ Mnie namaścił». I będą mogli dodać: «(…) posłał Mnie, abym ubogim
niósł dobrą nowinę, więźniom głosił wolność, a niewidomym przejrzenie; abym uciśnionych odsyłał
wolnymi, abym obwoływał rok łaski Pana» (Łk 4, 18)”.
I
jeszcze przytoczę w tym miejscu znamienne słowa arcybiskupa Lyonu Oliviera de Ger
may, przewodniczącego komisji katechumenatu francuskiego episkopatu: „Poza liczbami, które
już same w sobie są wymowne, chodzi o odczytanie tego znaku pochodzącego z nieba. Z pewno
ścią brakuje nam jeszcze wystarczającego dystansu, by go w pełni zrozumieć, ale już teraz mo
żemy dostrzec w nim zachętę od Pana, który przypomina nam, że to On jest Panem misji, to On
przyciąga do siebie, porusza serca i się objawia. Nie powinniśmy jednak pochopnie pomyśleć, że
wszystko to dokonało się bez naszego udziału. Listy motywacyjne katechumenów wyraźnie poka
zują wielość pośredników, przez których Pan Jezus działał”.
Droga katechumenalna – ciągłe wyzwanie dla Kościoła
Bez wątpienia mimo licznych bolączek (brak powołań kapłańskich i zakonnych, skandale
nadużyć wobec nieletnich i bezbronnych osób dorosłych, kruchość instytucjonalna i trudna sytua
cja materialna) Kościół katolicki we Francji jawi się wielu jako ważny ośrodek poczucia wspólno
towej tradycji i tożsamości. W porządku zarówno jednostkowym, jak i społecznym odgrywa istotną
rolę w wysiłku integracyjnym społeczeństwa multikulturowego. Przez wielu Francuzów jest wciąż
postrzegany jako miejsce poszanowania godności każdej osoby ludzkiej bez względu na pocho
dzenie, religię, wiek czy kondycję fizyczno-psychiczną. Otwarty na dialog ze współczesną mental
nością, przyjazny i solidarny w budowaniu relacji międzyludzkich jest przestrzenią bezinteresownej
służby na rzecz wspólnego dobra kraju. W dużej mierze uwolniony od konformizmu i legalizmu
stara się nieść współczesnemu człowiekowi świadectwo ewangelicznej wolności i Chrystusowej
miłości. Oznacza to w końcu, że pozostaje dla współczesnego człowieka miejscem nadziei zaw
sze możliwej i rzeczywistego doświadczenia obecności miłującego bez granic Boga.
Niewątpliwie w kontekście postępującej sekularyzacji i dechrystianizacji ten silny i trwały
trend wzrostu liczby katechumenów jest dla francuskich katolików powodem do wielkiej radości,
a także wezwaniem do odpowiedzialności, aby godnie przyjąć tych, którzy pragną dziś zostać
chrześcijanami, i właściwie im towarzyszyć. Równie ważna jest potrzeba jak najlepszego włącze
nia tych nowych chrześcijan – „nowych pędów [zasadzonych]”, zgodnie z greckim znaczeniem
słowa „neofici” – do życia we wspólnocie Kościoła. Wzrost ich liczby w dużej mierze zależy od
świadomości ludu chrześcijańskiego i jego czynnego udziału w życiu Kościoła zaangażowanego
w budowanie autentycznie ludzkiej i chrześcijańskiej cywilizacji. Poruszamy w ten sposób problem
kluczowego znaczenia żywej i ukształtowanej wspólnoty parafialnej, która wciąż pozostaje cen
trum i istotnym punktem odniesienia dla katechumenów. Duże znaczenie dla nich mają również
12
grupy, stowarzyszenia i szkoły katolickie, harcerstwo, duszpasterstwo młodzieży, dorosłych i se
niorów oraz duszpasterstwa środowiskowe i specjalistyczne.
Świadomi wyzwań, które niesie fala nowo ochrzczonych, biskupi regionu paryskiego ogłosili
11 kwietnia br. decyzję zwołania synodu prowincjalnego na temat: „Katechumeni i neofici – nowe
perspektywy dla misji Kościoła w naszych diecezjach”. Synod ten ma się odbywać od Zesłania
Ducha Świętego w 2026 roku do lata 2027 roku. Rzecz w tym, żeby wierni rozważyli, jak skutecz
nie włączyć tych nowo ochrzczonych dorosłych do kościelnej wspólnoty i stworzyć im niezbędne
warunki do tego, by nie czuli się „porzuceni” po intensywnym, co najmniej 2-letnim, czasie przygo
towań do chrztu św.
Ks. Krzysztof Witko, Francja. Autor jest kapłanem diecezji Nanterre pod Paryżem, proboszczem parafii w Fontenay
aux-Roses.
Francja odpowiada na głód Boga | Niedziela.pl
Kard. Sarah wzywa Francję do obrony życia i odnowy wiary
„Nie profanujcie Francji swoimi barbarzyńskimi i nieludzkimi prawami, które głoszą śmierć, pod
czas gdy Bóg chce życia” – powiedział do Francuzów 26 lipca br. w sanktuarium Sainte-Anne
d’Auray w Bretanii kardynał Robert Sarah. Papieski wysłannik przewodniczył obchodom
- rocznicy objawień św. Anny w trzecim pod względem liczby przybywających pielgrzymów
francuskim sanktuarium.
W obecności około 30 tys. wiernych były prefekt Kongregacji ds. Kultu Bożego i Dyscypliny
Sakramentów przypomniał, że Pan Bóg poprzez objawienie św. Anny chciał, aby ten skrawek
Francji, był miejscem świętym. „Wybrał to miejsce, aby być tu czczony. Pragnął nam powiedzieć,
że Bóg jest pierwszy, że chwała Boża poprzedza nas i nie należy do nas. Bóg stworzył nas z bez
interesownej miłości, całe stworzenie jest dziełem Jego rąk, darmowym darem Jego miłości” –
stwierdził kaznodzieja. Podkreślił, iż oddawanie chwały Bogu nie jest opcjonalnym wyborem, lecz
obowiązkiem, koniecznością. Bardzo ważne jest, abyśmy ponownie uświadomili sobie tę prawdę –
powiedział kard. Sarah.
Papieski wysłannik skrytykował utożsamianie religii z działaniami humanitarnymi, aktami
dobroczynności, przyjmowaniem migrantów i bezdomnych, promowaniem powszechnego brater
stwa i pokoju na świecie. Zauważył, iż wówczas duchowość jest postrzegana jako forma rozwoju
osobistego, która ma przynieść nieco ulgi współczesnemu człowiekowi, skupionemu na swoich
codziennych działaniach politycznych i ekonomicznych. Tymczasem „nawet gdyby wszyscy ludzie
mieli co jeść, gdyby dobrobyt obejmował wszystkich, ludzkość nie zostałaby odkupiona… Tym, co
zbawia świat, jest chleb Boga. On karmi człowieka chlebem Bożym, a chleb Boży to sam Chry
stus. To, co zbawi świat, to człowiek klękający przed Bogiem, aby Go wielbić i Jemu służyć. Bóg
nie jest na nasze posługi. To my jesteśmy powołani, aby Jemu służyć” – powiedział pochodzący
z Gwinei purpurat. Wskazał, że właśnie w adoracji Boga odkrywamy naszą prawdziwą godność,
ostateczny sens naszego istnienia.
„Bóg wybrał Francję, aby była ziemią świętą, ziemią zarezerwowaną dla Boga. Nie profa
nujcie Francji swoimi barbarzyńskimi i nieludzkimi prawami, które głoszą śmierć, podczas gdy Bóg
chce życia. Nie profanujcie Francji, ponieważ jest to ziemia święta, ziemia zarezerwowana dla Bo
ga. Bretania jest ziemią świętą i musi pozostać ziemią świętą, ziemią zarezerwowaną dla Boga,
Bóg musi tam zajmować pierwsze miejsce” – stwierdził kaznodzieja.
Kard. Sarah zaapelował również o odbudowę świątyń dusz ludzkich, ożywienie życia sa
kramentalnego i pojednanie z Bogiem w sakramencie pojednania, a także wierność w modlitwie.
„Twoja dusza jest miejscem świętym, dbaj o nią. Tylko w tym świętym sanktuarium twojej duszy
Bóg będzie mógł do ciebie przemówić, pocieszyć cię, przywrócić ciebie samemu sobie poprzez
radykalne nawrócenie. Tylko w tym wewnętrznym sanktuarium będziesz mógł usłyszeć Jego we
zwanie do świętości” – powiedział. „Moi umiłowani bracia i siostry, nie kradnijmy Bogu świętego
sanktuarium naszej duszy. Bóg je stworzył, Bóg je odkupił, nie bezcześćmy naszego ciała. Nasze
ciało jest świątynią Boga, a Duch Boży mieszka w nas. Nie niszczmy tej świątyni, ponieważ świą
tynia Boga jest święta, a tą świątynią jesteśmy my. Bóg powierzył ją nam, abyśmy o nią dbali
13
i
abyśmy mogli ją czcić w ciszy. Bóg tego chce, Bóg chce ciebie” – powiedział były prefekt Kon
gregacji ds. Kultu Bożego i Dyscypliny Sakramentów.
Papieski wysłannik zwrócił uwagę, że sanktuarium Sainte-Anne-d’Auray, jest także miej
scem, do którego ludzie przebywają ze swoimi cierpieniami. „Z pewnością są wśród was rodzice,
których serca, podobnie jak serce świętej Anny, przepełnione są cierpieniem, niepokojem i troską
o chore dzieci, które porzuciły wiarę i wydają się oddalać od Boga, lub o swoją rodzinę, lub o oj
czyznę, która wydaje się zagrożona” – zauważył. Wskazał, iż Bóg jest większy niż nasze niezro
zumienie, nasze wątpliwości. W obliczu zła nie mamy gotowych odpowiedzi, ale tylko jedną odpo
wiedź: uwielbienie. Adoracja jest bowiem jedynym lekarstwem na rozpacz – wskazał. „Wytrwała
i żarliwa adoracja rozdziera ciemności i przynosi światło nadziei” – zapewnił kard. Sarah.
Kard. Sarah wzywa Francję do obrony życia i odnowy wiary | eKAI
Dykasteria ds. Świeckich, Rodziny i Życia
Dykasteria ds. Świeckich, Rodziny i Życia zajmuje się wspieraniem apostolatu wiernych świeckich,
duszpasterstwem młodzieży, troską o rodzinę i jej misję zgodną z zamysłem Bożym, o osoby star
sze oraz promocją i ochroną życia.
Pragnienie objęcia opieką mężczyzn i kobiet w każdej sytuacji, kulturze i każdego pocho
dzenia geograficznego skłoniło papieża Franciszka do utworzenia tej nowej struktury w ramach
Stolicy Apostolskiej, łącząc kompetencje Papieskiej Rady ds. Świeckich i Papieskiej Rady ds. Ro
dziny. Jej zadania „dotyczą codziennego życia wielu ludzi” – powiedział papież Franciszek – co
czyni z niej dykasterię „ludową”. Prefektowi, kardynałowi Kevinowi Josephowi Farrellowi, towarzy
szą sekretarz pomocniczy biskup Dario Gervasi oraz sekretarz Gleison De Paula Souza.
Zarys historyczny
Dykasteria została ustanowiona przez Papieża Franciszka na mocy Listu apostolskiego
w formie motu proprio Sedula Mater, opublikowanego 17 sierpnia 2016 r. Zainaugurowała swoją
działalność 1 września tego samego roku.
Połączyła kompetencje w zakresie duszpasterstwa świeckich i duszpasterstwa rodziny oraz
ochrony i troski o życie ludzkie, należące wcześniej do dwóch osobnych instytucji: Papieskiej Ra
dy ds. Świeckich i Papieskiej Rady ds. Rodziny, których kompetencje przejęła obecna Dykasteria.
Pierwsza z tych Rad została utworzona przez św. Pawła VI w 1967 roku na mocy motu
proprio Catholicam Christi Ecclesiam, jako realizacja propozycji zawartej w dekrecie Soboru Wa
tykańskiego II Apostolicam actuositatem. Od pontyfikatu św. Jana Pawła II, a dokładnie od 1985
roku Papieska Rada ds. Rodziny, której kompetencje przejęła obecna Dykasteria, zajmuje się or
ganizacją Światowych Dni Młodzieży, we współpracy z lokalnymi komitetami.
W czerwcu 1988 roku papież określił jej strukturę i kompetencje w konstytucji apostolskiej
Pastor Bonus o Kurii Rzymskiej. Z kolei Papieska Rada ds. Rodziny została ustanowiona przez
Jana Pawła II na mocy motu proprio Familia a Deo Instituta w 1981 roku, zastępując Komitet
ds. Rodziny, utworzony przez Pawła VI w 1973 roku.
Od 1994 roku, Roku Rodziny, Papieska Rada ds. Rodziny – aktualnie Dykasteria – była
odpowiedzialna za organizację Światowych Spotkań Rodzin, począwszy od pierwszego, które od
było się w Rzymie.
Kompetencje
Zgodnie z konstytucją apostolską Praedicate Evangelium, Dykasteria ds. Świeckich, Rodzi
ny i Życia zajmuje się: wspieraniem apostolatu wiernych świeckich, duszpasterską troską o mło
dzież, rodzinę i jej misję według Bożego zamysłu, osobami starszymi, promocją i ochroną życia.
Dykasteria wspiera powołanie i misję świeckich – indywidualnie oraz w ramach stowarzy
szeń, ruchów i wspólnot – w każdej dziedzinie życia: zarówno cywilnej, jak i kościelnej.
Dykasteria wyraża troskę Kościoła o ludzi młodych, promując ich działania w odpowiedzi na
wyzwania świata. Wspiera inicjatywy Papieża na rzecz duszpasterstwa młodzieży i służy pomocą
konferencjom episkopatów, międzynarodowym stowarzyszeniom i ruchom młodzieżowym, organi
zując spotkania międzynarodowe.
14
Dykasteria wnosi wkład w refleksję Kościoła nad tożsamością i misją kobiety i mężczyzny
w Kościele i społeczeństwie, wspierając ich działania, uznając ich charakterystyczne cechy, a tak
że opracowując modele ról przywódczych dla kobiet w Kościele.
Bada współpracę świeckich z duchownymi (prowadzoną na mocy Sakramentu Chrztu św.)
w celu uświadomienia sobie wspólnej odpowiedzialności za życie i misję Kościoła. Ocenia i za
twierdza propozycje konferencji episkopatów, dotyczące ustanawiania nowych posług i urzędów
kościelnych dedykowanych świeckim, zgodnie z potrzebami poszczególnych Kościołów.
Towarzyszy życiu i rozwojowi wspólnot wiernych i ruchów kościelnych. Zatwierdza lub ery
guje – zgodnie z prawem kanonicznym – te, które mają charakter międzynarodowy, aprobuje ich
statuty (z zachowaniem kompetencji właściwych dla Sekretariatu Stanu) oraz rozpatruje ewentu
alne odwołania dotyczące życia stowarzyszeniowego i apostolatu świeckich.
Rodzina i życie
Dykasteria promuje duszpasterstwo małżeństwa i rodziny zgodnie z Magisterium Kościoła.
Działa na rzecz uznania praw i obowiązków małżonków i rodzin w Kościele, społeczeństwie, go
spodarce i polityce. Organizuje międzynarodowe spotkania i wydarzenia. Współpracując z Dyka
steriami ds. Ewangelizacji oraz Kultury i Edukacji, wspiera rozwój i rozpowszechnianie modeli
przekazywania wiary w rodzinach oraz zachęca rodziców do codziennego, konkretnego życia wia
rą.
Analizuje, z pomocą ekspertów, przyczyny kryzysów małżeńskich i rodzinnych. Gromadzi
i proponuje modele duszpasterskiego towarzyszenia osobom rozwiedzionym w nowych związkach
cywilnych, jak również tym, którzy – w niektórych kulturach – żyją w poligamii.
Dykasteria wspiera inicjatywy na rzecz odpowiedzialnego rodzicielstwa oraz ochrony życia
ludzkiego od poczęcia do naturalnej śmierci, uwzględniając potrzeby osoby na różnych etapach jej
życia. Promuje i wspiera organizacje pomagające rodzinom i poszczególnym osobom w odpowie
dzialnym przyjęciu daru życia, zwłaszcza w przypadkach trudnych ciąż i w zapobieganiu aborcji.
Bada główne problemy bioetyczne i prawne związane z życiem ludzkim, w dialogu z róż
nymi dyscyplinami teologicznymi i naukowymi. Analizuje rozwijające się teorie dotyczące życia
i tożsamości ludzkiej we współpracy z Dykasterią Nauki Wiary.
Współpracuje z Papieską Akademią Życia oraz z Papieskim Instytutem Teologicznym
św. Jana Pawła II dla Nauk o Małżeństwie i Rodzinie.
Razem w drodze ku ewangelizacji
W lutym 2023 roku papież Franciszek podczas spotkania z uczestnikami konferencji or
ganizowanej przez Dykasterię powiedział: „Chciałbym, abyśmy wszyscy mieli w sercu i umyśle tę
piękną wizję Kościoła: Kościoła skierowanego ku misji, w którym łączą się siły i idzie się razem, by
ewangelizować; Kościoła, w którym to, co nas łączy, to nasza chrześcijańska tożsamość, nasze
przynależenie do Jezusa; Kościoła, w którym między świeckimi a pasterzami istnieje prawdziwe
braterstwo – współpracując codziennie, ramię w ramię, w każdej dziedzinie duszpasterstwa, po
nieważ wszyscy jesteśmy ochrzczeni.”
Alessandro Di Bussolo – Watykan
Dykasteria ds. Świeckich, Rodziny i Życia – Vatican News
15
Klub Inteligencji Katolickiej w Katowicach
wystosował gratulacje dla Papieża Leona XIV
Podczas Walnego Zebrania Delegatów Klubu Inteligencji Katolickiej w Katowicach, które odbyło
się 10 maja br., zebrani jednomyślnie zdecydowali o wystosowaniu listu gratulacyjnego do Papie
ża Leona XIV. List został wysłany tego samego dnia. Bardzo cieszy fakt, że już 23 maja br. przy
szła ze Stolicy Apostolskiej odpowiedź z podziękowaniami i papieskim błogosławieństwem! Poni
żej przedstawiamy oba listy.
Katowice, Polska, 10.05.2025 r.
Jego Świątobliwość
Papież Leon XIV Watykan
Wasza Świątobliwość – Czcigodny Ojcze Święty!
Wiadomość o wyborze Waszej Świątobliwości na Biskupa Rzymu przyjęliśmy z wielką ra
dością.
Życzymy mocy i darów Ducha Świętego w kierowaniu Kościołem katolickim, dążeniu do
jedności w Chrystusie oraz przekazywaniu piękna wiary i radości poznania Jezusa, naszego Pa
na.
Niech światło Ewangelii prowadzi Waszą Świątobliwość przez współczesny świat opromie
niając wszystkich ludzi, a szczególnie tych, którzy są daleko od Kościoła katolickiego.
Niech Waszej Świątobliwości w pasterzowaniu ludowi Bożemu towarzyszy modlitwa
i wsparcie Matki Bożej, Królowej Apostołów.
Uczestnicy Walnego Zebrania Delegatów Klubu Inteligencji Katolickiej w Katowicach
Szanowny Pan
Antoni Winiarski
Szanowny Panie,
Watykan, 23 maja 2025 r.
Jego Świątobliwość Leon XIV kieruje słowa wdzięczności za nadesłane gratulacje z okazji
wyboru na Stolicę Świętego Piotra oraz za dar modlitwy w intencji Jego posługi.
Podczas niedzielnej modlitwy Regina coeli, wygłoszonej trzy dni po zakończeniu Konklawe,
Ojciec Święty powiedział do wszystkich: „Prośmy Ojca Niebieskiego, abyśmy byli dla siebie na
wzajem, każdy stosownie do swojego stanu, pasterzami «według Jego serca» (por. Jr 3, 15),
zdolnymi pomagać sobie nawzajem w kroczeniu w miłości i prawdzie. A do młodych mówię: «Nie
lękajcie się! Przyjmijcie zaproszenie Kościoła i Chrystusa Pana!»”.
Modląc się o otwartość na Ducha Świętego dla całego Ludu Bożego, Ojciec Święty udziela
swego Apostolskiego Błogosławieństwa Panu oraz wszystkim Członkom Klubu Inteligencji Kato
lickiej w Katowicach.
Z Chrystusowym pozdrowieniem
Mons. Roberto Campisi, Asesor
Źródło: Biuletyn KIK w Katowicach “Dlatego” Nr 402,
https://www.kik.katowice.opoka.org.pl/images/pliki/Biuletyny/biu402.pdf
16
O towarzyszeniu duchowym i w życiu codziennym.
Seminarium Wspólnoty Życia Chrześcijańskiego
Jak co roku w pierwszy lipcowy weekend Wspólnota Życia Chrześcijańskiego w Polsce zorgani
zowała swoje letnie seminarium, którego celem była wymiana doświadczeń, wspólne poszukiwa
nie Bożych wezwań w pracy formacyjnej i apostolskiej oraz budowanie wspólnotowych więzi.
W tym roku seminarium poświęcone było towarzyszeniu duchowemu i szeroko rozumianemu to
warzyszeniu innym ludziom w życiu codziennym. W spotkaniu uczestniczyło ponad 60 osób z ca
łej Polski, spośród których kilkanaście – w trybie zdalnym.
Sprawozdanie z seminarium o towarzyszeniu duchowym i w życiu
„Czy potrafimy być naprawdę obecni – tu, gdzie jesteśmy, z tym, kim jesteśmy – nie tylko
ciałem, lecz całym sercem, słuchem, wzrokiem, duszą?”
To pytanie, brzmiące jak echo wielkich myślicieli i mistyków, prowadziło nasze kroki pod
czas seminarium Wspólnoty Życia Chrześcijańskiego, które odbyło się w dniach 3–6 lipca 2025 r.
w Otwocku. Był to czas niezwykły – pełen modlitwy, ciszy, słowa i braterskiego spotkania.
Każdy dzień rozpoczynał się poranną medytacją, w której obraz drzew stał się kluczem do
rozumienia życia. Przypomnieliśmy sobie w niej historię młodego Tobiasza, któremu towarzyszył
archanioł Rafał — nie zdejmując z niego ciężaru decyzji, lecz idąc obok, w dzień i w noc, w smut
ku i w nadziei. Drzewo stało się obrazem człowieka: z jednej strony majestatyczny dąb, głęboko
zakorzeniony, którego konary dźwigają gniazda ptaków i szelest wiatru, z drugiej zaś delikatny
perukowiec, poraniony, z bliznami po wiosennych przymrozkach, a jednak żyjący, wypuszczający
nowe pędy.
Była w tym piękna prawda: każdy z nas jest innym drzewem. Niektórzy są silni jak dęby, in
ni wrażliwi i kruchej urody jak perukowiec. Ale wszyscy nosimy w sobie sok życia, nawet jeśli ma
my wyschnięte gałęzie. Każde drzewo, choćby poranione, może na nowo zakwitnąć.
Podczas seminarium wysłuchaliśmy także niezwykle inspirujących konferencji. O. Grzegorz
Ginter SJ zabrał nas w podróż po tajemniczych przestrzeniach sumienia i duchowego rozeznawa
nia. Jego słowa były jak światło przesączające się przez liście lasu – dotykały nieskończoności,
a jednocześnie były bardzo blisko ziemi.
Ojciec Grzegorz mówił, że Bóg towarzyszy człowiekowi, inni towarzyszą nam, a każdy
z nas jest zaproszony, by także towarzyszyć innym. Przypominał, że w słowie „towarzyszenie”
kryje się całe życie: każda chwila, każda relacja, każdy dzień jest byciem obok kogoś, w drodze,
w cierpieniu, w radości, w milczeniu. Ale prawdziwe towarzyszenie to coś więcej niż fizyczna
obecność – to uważność, czułość, słuchanie, zostawianie miejsca drugiemu, aby mógł być sobą.
W konferencji o prymacie sumienia wybrzmiało, że sumienie jest „najtajniejszym sanktua
rium człowieka.” To tam rodzą się pytania, spojrzenia, cisze, dzięki którym potrafimy się rozumieć,
nawet bez słów. Św. Tomasz przypominał, że człowiek musi iść za swoim sumieniem, nawet gdy
by się mylił, bo zdrada sumienia to zdrada samego siebie. Ojciec Grzegorz mówił, że często żyje
my obok siebie, zagubieni w myślach, ocenach, lękach – „Bóg jest we wszystkim, to nas nie ma
we wszystkim.” Te słowa wybrzmiały jak wezwanie, by powrócić do siebie, aby być obecnym
w tym, co przeżywamy, w tym, co robimy.
Powtarzał także, że „w towarzyszeniu nie ma ekspertów.” Bo towarzyszenie to nie wiedza
ani perfekcja, ale miłość i odwaga bycia w drodze, także wtedy, gdy wokół zapada ciemność.
Głębokim doświadczeniem była również konferencja Elżbiety Gleby, wiceprezydent Wspól
noty Życia Chrześcijańskiego w Polsce, która z wielką delikatnością i ciepłem serca dzieliła się
duchowym dziedzictwem śp. o. Adama Schulza SJ. Jej słowa były świadectwem misji, która nie
kończy się wraz z odejściem człowieka, lecz trwa w duchowości, w słowie, w sercach tych, którzy
słuchają.
Mówiła o towarzyszeniu świeckim w rozwoju ich apostolstwa, o cichej, a przecież potężnej
obecności Ducha Świętego, który jest dynamiką we wnętrzu świata, zasadą aktywności, popycha
jącą świat do działania i nadającą mu tempo. Szczególnie głęboko zapadły w nas słowa: „Duch
bowiem znajduje się u źródeł szlachetnych ideałów narodów, kultur, religii, współtworzy każdą
społeczność będącą w zamysłach Boga.” To zdanie było jak promyk nadziei, że nawet najmniej
sze dobro wpisuje się w wielką historię świata.
17
Na zakończenie seminarium odbyły się również niezwykle inspirujące warsztaty prowadzo
ne przez dk. Łukasza, poświęcone aktywnemu słuchaniu. Dowiedzieliśmy się, że słuchanie to nie
tylko odbiór słów, ale pełna obecność w świecie drugiego człowieka. Że najważniejsze jest nie
spieszyć się z radami, nie przerywać swoimi historiami, ale zostawić przestrzeń, w której drugi
człowiek usłyszy samego siebie.
Cisza również jest słuchaniem – to przestrzeń, w której może wybrzmieć najgłębsza prawda
o człowieku. Przypomniano nam o Porozumieniu bez Przemocy (PBP), które nie jest tylko sposo
bem mówienia, ale przede wszystkim sztuką słyszenia uczuć i potrzeb drugiego człowieka. Zapadł
w pamięć przykład, że zamiast powiedzieć: „Jesteś niedelikatny!”, lepiej powiedzieć: „Kiedy tak
mówisz, czuję smutek, bo ważny jest dla mnie szacunek.” To prosta, a zarazem rewolucyjna
prawda, że w naszym świecie byłoby o wiele mniej bólu, gdybyśmy wszyscy uczyli się takiej ko
munikacji.
Uświadomiliśmy sobie też, że towarzyszenie wyraża się w różnych formach – nawet w tych
cichych i codziennych, jak obecność naszych psów, kotów czy innych domowych pupili. One, choć
nie wypowiadają słów, uczą nas cierpliwości, wyczuwania emocji i tego, że miłość często objawia
się w cichej obecności.
Seminarium w Otwocku było czasem niezwykłej łaski i światła. Przypomniało nam, że naj
większym darem, jaki możemy dać drugiemu człowiekowi, jest nasza prawdziwa obecność – ci
cha, uważna, pełna czułości i miłości.
I choć czasem nie wiemy, dokąd prowadzi nasza droga, najpiękniejsze w niej jest to, że nie
idziemy nią sami. Bo wśród drzew życia, pośród ciszy i słów, zawsze rozbrzmiewa szelest Bożego
wiatru, śpiew ptaków nadziei i kroki tych, którzy idą obok – każde drzewo inne, a wszystkie spra
gnione światła.
A może największe pytanie brzmi: czy mamy odwagę naprawdę zobaczyć siebie i drugiego
człowieka – takiego, jakim jest – i pozostać przy nim, nawet gdy wszystko milknie?
Tatiana Mielcarek, WŻCh wToruniu
Uwagi praktyczne dotyczące sposobu towarzyszenia śp. o. Adama Schulza SJ
Pierwszą i najważniejszą sprawą było widzenie towarzyszenia jako doświadczenia wiary i spotka
nia w wierze. Dlatego spojrzenie na drugą osobę było zawsze próbą przybliżenia się do tego, jak
w swojej miłości widzi ją Bóg i do czego ją zaprasza, co może być dla niej rozwojem, większym
udziałem w Jego misji. Obszar działania Boga był zawsze dla Ojca Adama ziemią świętą –
w człowieku, w Kościele, w życiu społecznym…
Był on w pełni świadomy, że sami z siebie nie jesteśmy zdolni do prawdziwej i bezintere
sownej miłości. Pokazywał, że są w nas różne jej poziomy, a przede wszystkim, że możemy za
praszać Jezusa, aby On sam w nas kochał daną osobę, i przyłączać się do Bożej dla niej miłości.
Wskazywał, że do tej bezinteresownej miłości dojrzewamy stopniowo.
Konkretnym tego przejawem była zachęta, żeby zawsze przed spotkaniem przynajmniej
w duchu zaprosić do niego Ducha Świętego, powierzyć Jemu tę osobę, prosić o prowadzenie.
Podkreślał też rolę modlitwy wstawienniczej, ponieważ spotkanie niekiedy jest formą duchowej
walki.
Występujące trudności starał się obiektywizować, poddając je procesowi rozeznania. Za
praszał do relacji Jezusa jako trzecią osobę, tak aby On sam pomagał zobaczyć, co jest po mojej
stronie, a co – po stronie drugiego uczestnika danej sytuacji.
Ogromnie szanował wolność i podmiotowość człowieka, niczego nie narzucał. Rozumiał, że
do pewnych rzeczy trzeba po prostu dojrzeć. Starał się towarzyszyć w tym, co jest, a przede
wszystkim dostrzegał dobro, które już jest. I to bardzo wiele razy powtarzał: żeby widzieć dobro
i
na tym bazować, również w bardzo trudnych sytuacjach. To dotyczyło także towarzyszenia oso
bom, które uważają się za niewierzące – np. naszym bliskim, znajomym czy tym, których spoty
kamy w pracy. Z takimi sytuacjami mamy do czynienia coraz częściej. Ojciec Adam zawsze pod
kreślał, że przez tych ludzi i w nich Pan Bóg też działa, i przyczyniają się one – choć może nie
świadomie – do wzrostu Królestwa Bożego przez każde dobro, które czynią. Zachęcał bardzo, by
to dobro w nich dostrzegać, wydobywać, podkreślać i na tym budować więź, a nie na oczekiwaniu,
że się „nawrócą”.
18
Z drugiej strony, posiadał dar rozeznania, tak że na przykład ja bardzo liczyłam się z jego
zdaniem, bo doświadczenie mnie nauczyło, że jego intuicje duchowe były bardzo trafne i pójście
za nimi zawsze przynosiło dobre skutki.
Towarzyszenie rozumiał bardzo szeroko, niekoniecznie tylko jako rozmowę i dłuższy ciągły
dialog. Czasami w różnych momentach potrafił rzucić jakąś uwagę, która na pewno wynikała
z głębszego zrozumienia sytuacji i pomagała iść naprzód.
Pokazywał horyzont, do czego Bóg nas zaprasza, jak bardzo nas szanuje jako współpra
cowników. Pomagał rozumieć, że współpraca z Bogiem dotyczy całego życia, każdej sytuacji czy
obszaru i nie ma niczego, co byłoby z niej wyłączone.
Nie skupiał się na ubolewaniu, niezadowoleniu. Raczej wykazywał postawę twórczą i pod
kreślał jej rolę. Starał się słuchać natchnień Ducha Świętego. Jego ulubionym powiedzeniem było
„idziemy do przodu”.
W kontakcie z nim nie czuło się spojrzenia z góry, jego reakcje były autentyczne i przejrzy
ste. Potrafił przyznać się do błędu, zmienić sposób podejścia.
Na pewno nadal możemy liczyć na jego pomoc i wstawiennictwo w naszym towarzyszeniu,
bo on to wszystko bardzo dobrze rozumie.
Pytania do refleksji:
a) W czym się odnajduję? Co potwierdza się w moim doświadczeniu towarzyszenia innym?
b) Co jest dla mnie nowe i inspirujące? Co chciałbym / chciałabym wprowadzić do mojego towa
rzyszenia?
Elżbieta Gleba, wiceprezydent WŻCh w Polsce
Jak towarzyszymy innym?
Członkowie Wspólnoty Życia Chrześcijańskiego w Polsce towarzyszą innym ludziom w bardzo
różny sposób. Najbardziej podstawowy polega na towarzyszeniu w życiu codziennym swoim bli
skim, przyjaciołom, znajomym, ale także kapłanom i osobom duchownym, osobom poszukującym,
chorym, starszym. Bycie z tymi ludźmi przybiera różne formy – w zależności od sytuacji. Czasami
jest to modlitwa w ich intencji, a kiedy indziej – rozmowa, wspólne życie czy po prostu obecność.
Akompaniujemy również w sposób bardziej sformalizowany – jako osoby towarzyszące re
kolektantom odprawiającym Ćwiczenia Duchowe św. Ignacego Loyoli. Takie rekolekcje udzielane
są przez Ojców Jezuitów w domach rekolekcyjnych. Wspólnota natomiast w swoich lokalnych
ośrodkach organizuje rekolekcje ignacjańskie w ciągu życia. Podczas tych rekolekcji ich uczestni
cy także odbywają rozmowy z osobami towarzyszącymi, którymi są członkowie WŻCh. Towarzy
szymy też wspólnotom przez pełnienie posługi animatora. Dostrzegamy, jak ważne jest zadanie
towarzyszenia ludziom, dlatego ciągle poszukujemy nowych dróg, by móc dotrzeć do tych, którzy
najbardziej potrzebują uwagi, wsparcia, podtrzymania na duchu, umocnienia w wierze… Poniżej
przedstawiamy wybrane programy, które Wspólnota wprowadziła w życie w ostatnich latach.
Zdrapka Wielkopostna to kalendarz z codziennymi zadaniami na
okres Wielkiego Postu. Każdego dnia uczestnicy odkrywają kolej
ne wyzwanie, które skłania do refleksji i działania. Zdrapka jest
przeznaczona dla wszystkich, którzy pragną pogłębić swoją wiarę
i
dobrze przeżyć Wielki Post. Może być wykorzystywana zarówno
indywidualnie, jak i w gronie rodzinnym oraz w grupach parafial
nych. Inspiruje do podejmowania konkretnych postanowień i włą
czenia Pana Boga w codzienne życie.
Zdrapka jest inicjatywą Wspólnoty Życia Chrześcijańskiego
w Toruniu. Jej pierwsza edycja odbyła się w 2015 roku. Od tamtej
pory – jak szacują organizatorzy – uczestniczyło w niej około
dwóch milionów ludzi z całej Polski i z dwunastu krajów na świe
cie, m.in. z USA czy z Australii. W ciągu tych jedenastu lat funk
cjonowania Zdrapki odkryto 80 milionów zadań wielkopostnych.
Zdjęcie obok przedstawia
tajwańskie wydanie Zdrapki w 2019 roku.
19
Zdrapka zyskała rekomendacje biskupów, m.in. bp. Andrzeja Czai i bp. Waldemara Musioła
z Komisji Duszpasterstwa KEP. W 2025 roku dodatkowo oferowała Plan Pielgrzyma Nadziei, który
pełnił rolę duchowego przewodnika na Rok Jubileuszowy. Zawierał inspiracje dotyczące modlitwy,
postu, jałmużny, pielgrzymowania oraz działań w rodzinie i parafii. Tegoroczna edycja Zdrapki
Wielkopostnej wzbogacona została też o nowe inicjatywy, którymi były: Loteria Wielkanocna –
uczestnicy mogli wziąć udział w losowaniu jubileuszowej pielgrzymki do Rzymu, oraz #Biforek –
dodatkowa zdrapka z wyzwaniami na okres karnawału, przygotowująca do Wielkiego Postu.
Twórcy Zdrapki traktują ją jako formę towarzyszenia innym w przeżywaniu Wielkiego Postu.
Ma wymiar duchowej formacji, ponieważ funkcjonuje jako szeroko zakrojone ćwiczenia duchowe,
prowadzące do wewnętrznego wysiłku i nagrody duchowej. Jest codzienną inspiracją, która służy
jako „drogowskaz” i „impuls” w życiu, pomagając świadomie przeżywać Wielki Post. Dzięki temu,
że integruje praktyki duchowe z życiem rodzinnym i inspiruje także bliskich, stając się częścią do
mowej rutyny, ma wymiar rodzinny i wspólnotowy, oraz instytucjonalny – dzięki wsparciu hierarchii
kościelnej, oferuje zorganizowaną i wiarygodną drogę duchowego towarzyszenia na masową ska
lę. Jest medialną „osobowością”, osiągając szeroki zasięg i docierając do różnych środowisk.
Obecnie organizatorzy podjęli współpracę z innymi wielkopostnymi inicjatywami, aby docie
rać z całym bogactwem Kościoła „pod strzechy”. Ekstremalna Droga Krzyżowa, Skarbonka Wiel
kopostna Caritas i Zdrapka Wielkopostna tworzą Wielkopostną Trójkę. Organizatorzy liczą, że
w przyszłym roku dołączą kolejne inicjatywy!
www.zdrapkawielkopostna.pl
Medytuj SŁOWO to portal, który powstał z pasji do medytacji ignacjańskiej. Odwiedzając go,
można się dowiedzieć, na czym polega ta metoda i jak się nią modlić. Medytacja ignacjańska to
metoda modlitwy Słowem Bożym zaproponowana przez św. Ignacego z Loyoli. Pozwala wejść
głębiej w relację z Bogiem, świeżym okiem spojrzeć na Ewangelię i przyjrzeć się sobie. Jest dla
każdego. Nie ma znaczenia, na jakim jest się etapie w życiu duchowym. Czy jest się członkiem
jakiejś wspólnoty, osobą zanurzoną w życie Kościoła, czy przeciwnie – będącą na jego obrzeżach.
Osoby zaangażowane w tworzenie portalu są ludźmi świeckimi w różnym wieku, z różnych
miejsc Polski. Każda z nich kiedyś odnalazła medytację ignacjańską dla siebie i było to dla niej
odkrycie, bo o medytacji ignacjańskiej nie słyszy się często. Większość z tych osób związana jest
ze Wspólnotą Życia Chrześcijańskiego, w której uczą się zasad duchowości ignacjańskiej i starają
się nią żyć.
Wspólnota Życia Chrześcijańskiego wraz z jezuitami od lat przygotowuje i udziela rekolekcji
w życiu codziennym, które wprowadzają w duchowość ignacjańską i tłumaczą metodę medytacji
ignacjańskiej. Do tej pory zasięg rekolekcji był dość ograniczony, odbywały się bowiem tylko
w kilku miastach w Polsce. Portal Medytuj SŁOWO ma za zadanie zbierać te treści i udostępniać
je w dogodny sposób, tak aby każdy zainteresowany mógł mieć do nich dostęp bez żadnych
ograniczeń, a tym samym – możliwość rozpoczęcia rekolekcji w wybranym przez siebie miejscu
i
czasie. Naszymi asystentami w drodze są ojcowie jezuici, oni też towarzyszą nam w prowadze
niu tego portalu.
Medytuj SŁOWO » Portal o medytacji ignacjańskiej
Projekt Tobiasz, czyli program mentoringu studenckiego, organizowanego przez WŻCh, jest ad
resowany do studentów wszystkich lat. Pomaga zweryfikować aktualną drogę rozwoju i towarzy
szy w jej harmonijnym rozwoju i wytyczaniu nowych kierunków. Powstał z inicjatywy WŻCh
w Trójmieście. Jest inspirowany duchowością ignacjańską. Choć jego uczestnicy nie są „egzami
nowani z wiary”, mogą liczyć na to, że jeżeli wspomną o wierze, chętnie będą wysłuchani.
Program inspiruje się biblijną historią Tobiasza (Tb 4, 20; 5, 1–6), który wyrusza w drogę,
ale nie idzie sam – towarzyszy mu Archanioł Rafał, stąd w programie biorą udział mentorzy, zwani
„Aniołami Drogi”, oraz „Tobiasze”, którzy korzystają z ich wsparcia. Mentorami są osoby mające
doświadczenie w duchowym towarzyszeniu, zaś Tobiasze to ludzie młodzi, studenci chcący wyru
szyć w poszukiwanie swojej życiowej drogi. Anioł Drogi idzie obok swojego Tobiasza – nie robi
niczego za niego, ale pomaga w drodze ku dojrzałości. Program mentoringu trwa 8–9 miesięcy.
Projekt Tobiasz » Wspólnota Życia Chrześcijańskiego w Warszawie
Zegar Rodzinny – to praktyczne warsztaty mające służyć budowaniu dobrych relacji w rodzinie
(w małżeństwie, między rodzicami i dziećmi lub między rodzeństwem), które stwarzają doskonałe
warunki, by dać sobie czas, wyzwolić w rodzinach pokłady wdzięczności, zadbać o swój rodzinny
20
projekt, nauczyć się łączyć wolność z jednością w rodzinie, ćwiczyć się w podejmowaniu decyzji
i czerpaniu mądrości z sytuacji kryzysowych, przebaczać i patrzeć z nadzieją w przyszłość.
Program został stworzony przez hiszpańską Wspólnotę Życia Chrześcijańskiego we współ
pracy z Instituto Universitario de la Familia de la Pontificia Universidad de Comillas w Madrycie,
a jego oryginalna nazwa brzmi „Reloj de la Familia”.
Zegar Rodzinny »
Zegar Życia – to warsztaty duchowości dla osób starszych wzorowane na Zegarze Rodzinnym.
Został opracowany w WŻCh w Poznaniu. Są przeznaczone dla osób doświadczających cierpienia
z powodu utraty zdolności, samotności, braku przebaczenia, niespełnionych pragnień, braku po
czucia sensu życia.
Zegar Życia – warsztaty duchowości dla osób starszych » WŻCh Poznań
Jestem z Tobą. Projekt modlitewnego wsparcia młodych – to inicjatywa WŻCh w Lublinie, bę
dąca odpowiedzią na apel papieża Franciszka zawarty w bulli Spes non confundit. Celem projektu
jest modlitewne wsparcie młodzieży, która doświadcza trudności, kryzysów, braku nadziei czy
utraty marzeń. Papież Franciszek przypomina, że „znaki czasu” powinny stawać się „znakami na
dziei”. Projekt ma być takim znakiem – świadectwem, że młodzi nie są sami, a wspólnota Kościoła
otacza ich modlitwą.
Osoby potrzebujące wsparcia lub ich bliscy (rodzice, duszpasterze, znajomi) mogą wypełnić
zgłoszenie online, wysłać intencję pocztą elektroniczną lub anonimowo wrzucić kartkę z intencją
do specjalnie oznaczonej skrzynki w Kościele Akademickim KUL. Intencje mogą dotyczyć różnych
trudności: problemów w nauce, bezrobocia, kryzysów relacyjnych, uzależnień, zagubienia ducho
wego. Intencje są anonimowo przydzielane osobom, które zgłosiły się do modlitwy. Każda osoba
modląca się zobowiązuje się do codziennego odmawiania jednej dziesiątki różańca w wyznaczo
nej intencji przez okres jednego miesiąca.
Jestem z Tobą – projekt modlitewnego wsparcia młodych » WŻCh Lublin - Ogólnopolskie Spotkanie Rodziny Szkaplerznej
„Maryjo, Tyś naszą nadzieją” to hasło i temat 27. Ogólnopolskiego Spotkania Rodziny Szkaplerz
nej, tj. wszystkich noszących karmelitański szkaplerz Maryi. Spotkaniu, które odbyło się 19 lipca
br. w sanktuarium Matki Bożej Szkaplerznej w Czernej k. Krakowa, przewodniczył bp Artur Ważny,
ordynariusz sosnowiecki.
W homilii biskup Ważny ukazał szkaplerz Maryjny w perspektywie obfitości łaski na tle su
szy duchowej w dzisiejszym świecie i w optyce walki duchowej, która jest konieczna dla naszej
świętości. Przeciwnikiem w tej walce jest „stary człowiek” – „koń trojański” w nas, świat z jego
mentalnością i szatan, duchowy pierwiastek zła. Walka ta historycznie jest już wygrana – bo Jezus
zwyciężył na Krzyżu – jednak w teraźniejszości jeszcze się toczy, ponieważ Zły działa i kusi nas.
Jednak przyszłość jest czasem pokonania wszelkiego zła, choć my jeszcze w tym zwycięstwie
w pełni nie uczestniczymy. Nie toczymy tej walki, jak mówi św. Paweł, „z krwią i ciałem”, a więc nie
z człowiekiem.
Trzeba w tym kontekście znaleźć rozwiązania i stosowny społeczny model życia zgodnie
z Ewangelią gościnności i miłości wobec trzech milionów przybyszów do Polski, gwarantujący jed
nak integralność i wartości duchowe polskiego społeczeństwa – dodał ks. biskup. Pomocą w tym
może być właśnie zbroja Maryi – szkaplerz św., który wzywa do naśladowania Jezusa i przyoble
kania się w Niego. Maryja daje nam szkaplerz – swoją szatę, strój roboczy na codzienność, który
nadaje tożsamość i aktualizuje oblekanie się w Jezusa, jest kolebką „nowego człowieka” ale
i
trumną „starego człowieka” w nas. Ktoś może zaprzecza wartościom zbawczym szkaplerza.
Owszem, cena zbawienia na Krzyżu jest wysoka, niemożliwa nawet do osiągnięcia, ale dlatego
jest za darmo dla każdego.
Dzisiejszy świat daje nam odpowiedzi nieistotne, miałkie, niewystarczające dla nas, a po
trzeba żyć słowem Bożym w pełni oraz przyoblec się w cnoty wiary, nadziei i miłości, które wspo
mina św. Jan od Krzyża, doktor Kościoła.
Było to już 27. Ogólnopolskie Spotkanie przed łaskami słynącym i koronowanym obrazem
Maryi – na pięknie położonej, w Jurze Krakowsko-Częstochowskiej, na szlaku Orlich Gniazd i Do
linek Podkrakowskich, „polskiej Górze Karmel”. W tym roku nawiązywało do Jubileuszu 2025.
21
Spotkanie to odbyło się z udziałem posła Andrzeja Adamczyka, władz województwa na cze
le z marszałkiem, Łukaszem Smółką, władz powiatu, gmin, różnych stopni i funkcji, czterdziestu
kapłanów z kilku diecezji, współbraci karmelitów bosych z Polski, z Munster k. Chicago w USA
oraz kilku tysięcy wiernych z ponad siedemdziesięciu miejscowości Polski południowej, od Opola
do Lublina, Chełmu, Ustrzyk i Przemyśla. Przybyły wspólnoty i grupy karmelitańskie, członkowie
Świeckiego Zakonu Karmelitów Bosych, a przede wszystkim kilkadziesiąt wspólnot katolickiego
stowarzyszenia wiernych Bractwa Szkaplerznego, jak i szeroko rozumianej Rodziny Szkaplerznej
z południowej Polski – z kilkunastoma pocztami sztandarowymi i w strojach ludowych krakowskich
i śląskich.
Gości powitał i w klimat spotkania wprowadził przeor i kustosz sanktuarium, o. Kazimierz
Franczak OCD. Przed Mszą św. witał także o. Włodzimierz Tochmański OCD. Podziękowanie wy
głosił o. Tadeusz Florek, prowincjał karmelitów bosych z Krakowa, który przypomniał obchodzony
w tym roku jubileusz stulecia kanonizacji św. Teresy od Dzieciątka Jezus. Zapowiedział też pere
grynację relikwii św. Teresy oraz jej rodziców, świętych Ludwika i Zelii Martin po klasztorach Kra
kowskiej Prowincji Zakonu Karmelitów Bosych. Peregrynacja ta odbędzie się na jesieni br.
Spotkanie miało charakter formacyjnego dnia skupienia z duchową konferencją tematyczną
o nadziei u Maryi. Wygłosił ją o. Leszek Stańczewski OCD, były przeor sanktuarium, a obecnie –
wicedyrektor Domu Pielgrzyma. Moderatorem całości spotkania był o. Rafał Prusko OCD. Nie za
brakło też powitań ze strony współorganizatora, o. Włodzimierza Tochmańskiego OCD, podprzeo
ra i prowincjalnego moderatora wspólnot Bractwa Szkaplerznego (Rodziny Szkaplerznej). Od
strony muzycznej spotkanie upiększyła diakonia Mariam z Czernej i Ewa Uryga. Przybyło kilka
tysięcy wiernych, kilkunastu kapłanów spowiadało, ponad trzydziestu – koncelebrowało Euchary
stię.
Po Mszy św. czas spędzano na wzajemnych spotkaniach, pogłębianiu więzi bratersko
siostrzanych oraz na odpoczynku i posiłku. Ważny był też czas zwiedzania tak wielu ciekawych
miejsc w Czernej: sanktuarium, klasztoru, Drogi Krzyżowej, dróżek karmelitańskich dawnego ere
mu, sekretariatu Bractwa Szkaplerznego (Rodziny Szkaplerznej), nowoczesnego Domu Pielgrzy
ma, księgarni Karmelitana, multimedialnych muzeów karmelitańskiego i misyjnego, kameralnego
kina duchowego, stoisk wydawnictwa, czy corocznego kiermaszu misyjnego. Wśród pielgrzymów
popularnością cieszyły się kalendarze na 2026 rok, książki o duchowości karmelitańskiej i różań
ce.
Na wielkim kiermaszu misyjnym można było ufundować opłacenie studiów afrykańskim kle
rykom karmelitańskim z misyjnych państw Burundi i Rwandy w Afryce, gdzie pracują karmelici bo
si z Polski. Uczestnicy kiermaszu mogli to zrobić przez złożenie ofiary, jak i nabycie różnych pa
miątek, książek i rzeczy, oraz wesprzeć sanktuarium Matki Bożej Szkaplerznej w Musongati.
Odbyły się też nabożeństwa nałożenia szkaplerza świętego kilkudziesięciu osobom, które
wcześniej jeszcze go nie przyjęły, oraz nabożeństwo eucharystyczne z odnowieniem przyrzeczeń
szkaplerznych i z różańcem.
Kilkaset osób w ciągu tego odpustowego tygodnia przyjęło w Czernej piękny dar szaty Ma
ryi – szkaplerz karmelitański, który jest traktowany jako sakramentale Kościoła. Można o nim wię
cej się dowiedzieć na portalu www.szkaplerz.pl oraz www.karmel.pl. Więcej informacji o karmelu
w Czernej można znaleźć na stronie www.karmelczerna.pl.
o. dr Włodzimierz Tochmański OCD
XXXII Ogólnopolska Pielgrzymka
Franciszkańskiego Zakonu Świeckich na Jasną Górę
Pokój i dobro! W sobotę, 19 lipca 2025 r,, odbyła się XXXII Ogólnopolska Pielgrzymka Francisz
kańskiego Zakonu Świeckich na Jasną Górę. Wydarzenie zgromadziło licznych członków FZŚ
z całej Polski, którzy przybyli do duchowego serca narodu, by wspólnie modlić się, dziękować
i prosić o dalsze łaski za wstawiennictwem Matki Bożej Częstochowskiej.
Centralnym punktem pielgrzymki była uroczysta Msza Święta sprawowana na jasnogórskim
szczycie pod przewodnictwem ks. bp. Andrzeja Przybylskiego, a koncelebrowana m.in. przez
22
nuncjusza apostolskiego w Polsce, abp. Antonio Guido Filipazziego, w której uczestniczyli człon
kowie wspólnot franciszkańskich, kapłani, a także sympatycy duchowości św. Franciszka.
Hasłem tegorocznej pielgrzymki były słowa: „Cała jesteś pięknością”, które nawiązywały do
postaci Maryi jako wzoru piękna duchowego, oddania Bogu i pokory. Spotkanie stanowiło także
okazję do pogłębienia formacji duchowej oraz wzajemnego umocnienia więzi braterskich.
W programie pielgrzymki znalazły się m.in. modlitwa różańcowa, Koronka do Miłosierdzia
Bożego, Droga Krzyżowa oraz wspólne zawierzenie wspólnot FZŚ opiece Matki Bożej.
Powróciliśmy do swoich wspólnot umocnieni wiarą, nadzieją i z nowym zapałem do życia
Ewangelią na wzór św. Franciszka.
XXXII Ogólnopolska Pielgrzymka Franciszkańskiego Zakonu Świeckich na Jasną Górę. – Prowincja św. Franciszka
z Asyżu
„I dziś wyśpiewać Pieśń słoneczną” – świeccy franciszkanie na Jasnej Górze
W sobotę 19 lipca br. odbyła się 32. Pielgrzymka Franciszkańskiego Zakonu Świeckich na
Jasnej Górze. Spotkanie przebiegło w atmosferze jubileuszu 800-lecia powstania „Pieśni słonecz
nej”, której autorem jest Święty Franciszek z Asyżu. „Pieśń słoneczna”, inaczej „Pochwała stwo
rzenia”, jest hymnem pochwalnym na cześć Boga oraz Jego stworzenia. Święty Franciszek wyra
ża w niej swoją głęboką miłość i szacunek do natury, dostrzegając w niej odbicie Bożej chwały.
Świeccy franciszkanie uczestniczyli wspólnie ze stypendystami i gośćmi obchodów jubileu
szowych Fundacji „Dzieło Nowego Tysiąclecia” w Mszy św. celebrowanej na jasnogórskim Szczy
cie. Eucharystii przewodniczył nuncjusz apostolski w Polsce abp Antonio Guido Filipazzi. – Istotnym elementem duchowości franciszkańskiej jest troska o świat przyrody, co przeja
wia się w szacunku dla zwierząt i natury jako daru od Boga – zauważa Emilia Nogaj, przełożona
narodowa wspólnoty. Taki jubileusz jest też pytaniem o to, jak my dbamy o nasze otoczenie,
o nasze środowisko, czy właściwie się o nie troszczymy, czy potrafimy zauważyć, co Pan Bóg
nam daje. – Stąd hasło pielgrzymki „Ty jesteś Piękności”, a więc świat wokół nas jest piękny, to
wszystko, co stworzył Bóg, a przez obecność tu, na Jasnej Górze, chcemy wyrazić Bogu wdzięcz
ność – wyjaśniła przełożona narodowa franciszkańskiej wspólnoty świeckich.
Franciszkańska wspólnota świeckich istnieje także przy Jasnej Górze i ma bogatą tradycję,
bo ponad stuletnią. Teraz jej opiekunem duchowym jest paulin, o. Marcin Minczyński. Jak wyja
śnia zakonnik, Franciszkański Zakon Świeckich powstał z myślą o ludziach, którzy pełniąc obo
wiązki swego stanu – małżeńskie, rodzinne i zawodowe – pragnęli realizować ideały Świętego
z Asyżu.
Reguła i duchowość, którą żyją świeccy franciszkanie zwraca uwagę na budowanie świata
bardziej braterskiego i ewangelicznego, pełnienie dzieł miłosierdzia. – Droga franciszkańska bardzo pomaga w życiu, pomaga w dostrzeżeniu Boga w innych
ludziach, w świecie. To jest ponadczasowa duchowość i to jest droga, którą warto iść – przekony
wał Jarosław Zalewski z Łodzi.
Wielu świeckich franciszkanów opowiada, że u początku wyboru tej drogi duchowości wiel
ką rolę odegrała fascynacja św. Franciszkiem z Asyżu. Tak było m.in. w przypadku Kariny Łysz
czek z Łodzi. – Postawa świętego Franciszka, otwartość na ludzi, na ich potrzeby, jego postawa,
która nikogo nie odrzucała, i rozeznawanie, co jest zgodne z wolą Boga; to było fascynujące. I to
można zastosować w swoim indywidualnym, osobistym życiu – mówiła świecka franciszkanka.
Tak jak św. Franciszek, jego świeccy naśladowcy żyją w łączności z Kościołem w posłu
szeństwie papieżowi i biskupom. Jako jedno ze swoich zadań wymieniają troskę o Kościół, budo
wanie jego wspólnoty. Jak zauważyła Karina Łyszczek, to ważne, by w dzisiejszych czasach być
wiernym Kościołowi, Jezusowi, mimo kryzysu, w czasach różnych rozłamów czy nieewangelicz
nych postaw niektórych duchownych.
Także dla Teresy Hostman z Lublina pokora i życie Ewangelią św. Franciszka było tym, co
najbardziej pociągnęło ją do formowania się w tej duchowości.
„Nawracać się i czynić dobro – to główne nasze cele” – mówią świeccy franciszkanie, przy
pominając o nazwie wspólnoty nadanej przez św. Franciszka: „Bracia i Siostry od Pokuty”.
Wśród podejmowanych zadań franciszkanie świeccy wskazują m.in. na wciąż aktualne
apostolstwo dobrego słowa i ducha służby bliźniemu.
23
Adam Biały jest nauczycielem. W zakonie jest przełożonym regionu lubelskiego. Jego fa
scynacja św. Franciszkiem trwa od młodości, a zaczęło się od pozdrowienia „pokój i dobro”, które
usłyszał od nieznajomej świeckiej franciszkanki. To go zaintrygowało. Został świeckim franciszka
ninem, starając się o pracę, w swoim CV zaznaczył, że nim jest, i że jego mottem życiowym jest
franciszkański „pokój i dobro”. Stara się to wcielać w życie. Odnosząc się do przesłania tegorocz
nej pielgrzymki, zauważył, że franciszkanizm dobrze pojęty uczy hierarchii w pojmowaniu Boga,
człowieka i świata. – Pierwszy jest Stwórca, później człowiek, a następnie wszelkie inne stworze
nie. Więc jeżeli taki porządek będzie zachowany, to świat ma szansę na dalsze istnienie. Jeżeli
nie, jeżeli którakolwiek ze stron, poza Bogiem, przeważy, to nie wróży to niczego dobrego – mówił
świecki franciszkanin.
Obecnie w Polsce do świeckich franciszkanów należy ok. 10 tys. osób. Ich patronką jest
bł. Aniela Salawa, należeli do niego m.in. św. Sebastian Pelczar – biskup, profesor i rektor Uni
wersytetu Jagiellońskiego, św. Albert Chmielowski – malarz, założyciel zgromadzenia albertynów,
św. ks. Zygmunt Gorazdowski – opiekun ubogich we Lwowie, Jacek Malczewski – malarz, Józef
Haller – legionista, generał Wojska Polskiego oraz bł. Prymas Polski kard. Stefan Wyszyński.
Mirosława Szymusik, Anna Przewoźnik
Biuro Prasowe Jasnej Góry – „I dziś wyśpiewać Pieśń słoneczną” – świeccy franciszkanie na Jasnej Górze
Regina Pruszyńska
Wiceprzewodnicząca ORRK
Inspiracje do pracy ruchów i stowarzyszeń
Jubileusz Roku 2025 Pielgrzymi nadziei
Jubileusz Roku 2025 to czas pogłębienia wiary, z której wypływa nadzieja, czas wielkiej katechezy,
by ożywić nasze zaangażowanie. Zachęcamy do systematycznego czytania Pisma Świętego,
a także do przypomnienia i lektury encykliki Benedykta XVI o nadziei chrześcijańskiej Spe salvi,
encykliki Franciszka o miłości ludzkiej i Bożej Serca Chrystusa Dilexit nos oraz Katechizmu Ko
ścioła Katolickiego w części poświęconej nadziei (nr 1817–1821). Zachęcamy też do odmawiania
modlitwy jubileuszowej:
Ojcze, który jesteś w niebie, przez wiarę, którą nam dałeś
w Twoim Synu Jezusie Chrystusie, naszym Bracie,
i płomień miłości rozlany w sercach naszych przez Ducha Świętego,
niech rozbudzą w nas błogosławioną nadzieję na nadejście Twego Królestwa.
Niech Twoja łaska przemienia nas w oddanych siewców nasion ewangelicznych.
Niech ludzkość i wszechświat wzrastają, w ufnym oczekiwaniu na nowe niebo i nową ziemię,
kiedy moce zła zostaną pokonane, i objawi się Twoja chwała na wieki.
Łaska Jubileuszu niech ożywi w nas – Pielgrzymach Nadziei,
pragnienie dóbr niebiańskich i wyleje na cały świat radość i pokój Naszego Zbawiciela.
Tobie Boże błogosławiony i wieczny niech będzie cześć i chwała na wieki. Amen.
Pielgrzymując, np. do Rzymu, możemy nawiedzać miejsca związane z ruchem (założyciele,
święci…). Możemy też organizować uroczystości jubileuszowe w ruchu, na terenie swojej diecezji
czy ogólnopolskie, do uczestnictwa w których warto zapraszać osoby spoza ruchu. Chodzi o to, by
wyjść na peryferie, aby inni ludzie mogli usłyszeć orędzie nadziei, dotrzeć do ludzi zranionych
grzechem, informować o możliwości uzyskania odpustu, a odpust łączyć z dziełami miłosierdzia.
O warunkach uzyskania odpustu jubileuszowego informuje dekret O uzyskaniu odpustu pod
czas zwyczajnego Jubileuszu Roku 2025.
Wszystkie informacje związane z Jubileuszem dostępne są na stronie internetowej, pod ad
resem: https://www.iubilaeum2025.va/pl.html. Za jej pośrednictwem można zapisać się na wyda
rzenia jubileuszowe i pielgrzymkę do Drzwi Świętych w Rzymie. Strona zawiera informacje m.in.
o Drzwiach Świętych i bazylikach, a także wszystkie wiadomości o Jubileuszu. Dostępna jest na
niej też Strefa Pielgrzyma, czyli osobisty obszar osób, które sformalizowały swoją rejestrację, oraz
aplikacja Jubilee, iubilaeum2025, dla systemów iOS i Android.
24
Kalendarz Jubileuszu w Rzymie istotny dla ruchów i stowarzyszeń:
28 lipca – 3 sierpnia – Jubileusz młodzieży
8–9 października – Jubileusz życia konsekrowanego
11–12 października – Jubileusz duchowości Maryjnej
24-26 października 2025 – Jubileusz zespołów synodalnych i organów uczestnictwa
26 października – Jubileusz pobożności ludowej
16 listopada – Jubileusz osób ubogich
2025 rok to trzeci rok nowenny przed Jubileuszem Odkupienia 2033, w związku z którą abp
Tadeusz Wojda, przewodniczący Konferencji Episkopatu Polski, skierował do ruchów na
stępujące słowa: „Wiernych zaś, zwłaszcza skupionych we wspólnotach religijnych i ruchach,
proszę o wielkoduszne włączanie się we wszelkie inicjatywy z tym związane”.
W 2025 roku obchodzimy ważne rocznice:
1700-lecia Soboru Nicejskiego
60-lecia zakończenia Soboru Watykańskiego II
20-lecia publikacji Kompendium Katechizmu Kościoła Katolickiego
14 września 2025 – uroczystości 500-lecia obecności w Warszawie Krucyfiksu Baryczkow
skiego, katedra Św. Jana Chrzciciela.
Od września edukacja zdrowotna w szkołach
Zajęcia z nowego obowiązkowego przedmiotu przeznaczone są dla uczniów klas IV–VIII szkół
podstawowych i także klas I–III szkół ponadpodstawowych. Aby uchronić dzieci przed zgubnymi
skutkami zajęć w ramach przedmiotu „edukacja zdrowotna”, rodzice muszą dostarczyć do placów
ki oświatowej swoich dzieci specjalne oświadczenie, które należy złożyć najpóźniej 25 września
2025 r.
––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––
Publikacja Ogólnopolskiej Rady Ruchów Katolickich
01-015 Warszawa, Skwer Ks. Kard. Stefana Wyszyńskiego 6; serwis.orrk@tlen.pl
Redakcja: Krystyna Bolewska, Regina Pruszyńska, Joanna Toczko
† o. Adam Schulz SJ (red. naczelny)
25